Sjúkrasjóður

Hverjir eiga rétt á dagpeningum  – og hvernig reiknast greiðslur?
Frumskilyrði þess að sjóðfélagi eigi rétt til greiðslna dagpeninga úr sjóðnum er að greitt hafi verið af honum til Sjúkrasjóðsins í a.m.k. þrjá síðustu mánuði áður en hann varð launalaus vegna veikinda/slysa. Sjóðfélagar eru þeir sem launagreiðendur greiða af umsamið iðgjald af launum til sjóðsins. Umsamið iðgjald er mismunandi eftir launagreiðendum. Á almennum markaði greiða atvinnurekendur 1% til sjóðsins. Opinber fyrirtæki þ.e. ríki, sveitarfélög, sjálfseignastofnanir svo sem hjúkrunar- og dvalarheimili og einkareknir leikskólar, greiða lægra iðgjald til sjóðsins og eiga starfsmenn þeirra í staðinn mun lengri veikindarétt en á almennum markaði, en þeir eiga aftur skemmri rétt til greiðslna dagpeninga hjá sjóðnum. 

Dagpeningar eru tekjutengdir
Tekjutenging dagpeninga reiknast þannig að greitt er 80% af meðallaunum miðað við iðgjaldaskil í sjóðinn næstliðna 6 mánuði áður en sjóðfélagi varð launalaus vegna veikinda, en þó ekki af hærri upphæð en sem nemur 322.000.- til jafnaðar á mánuði, að frádregnum dagpeningum frá Sjúkratryggingum, hafi verið skilað af sjóðfélaga til sjóðsins í 6 mánuði samfellt eða lengur áður en hann varð launalaus vegna veikinda. 

100% tekjutenging
Ef samfelld sjóðfélagsaðild er 5 ár eða lengri, getur tekjutengingin að viðbættum dagpeningum frá Tryggingastofnun numið allt að 100% tekjutapi þó að hámarki m.v. meðallaun kr. 402.000,- á mánuði. 

Greiðslutími er mismunandi eftir launagreiðendum og/eða aðild
Dagpeningar eru greiddar í allt að 6 mánuði vegna sjóðfélaga á almennum markaði en í 3 mánuði hjá launagreiðanda sem greiðir minna en 1% iðgjald til sjóðsins.

Ef aðild að sjóðnum er skemmri en 6 samfelldir mánuðir, er engu að síður deilt með 6 mánuðum til að finna út bótarétt viðkomandi, nema um sé að ræða að sjóðfélagi hafi komið beint til Eflingar úr öðru félagi innan ASÍ, þá er deilt með mánaðafjölda hjá Eflingu, sé þannig um 6 mánaða samfellda aðild að ræða í tveimur eða fleiri félögum áður en sjóðfélagi varð launalaus vegna veikinda.

Flutningur réttinda frá öðru verkalýðsfélagi innan Alþýðusambands Íslands getur þó átt sér stað ef greitt hefur verið til sjóðsins af viðkomandi í a.m.k. einn mánuð og til annars sjúkrasjóðs hjá félagi innan ASÍ í a.m.k. tvo næstu mánuði þar á undan.

Frá hvaða tíma greiðast dagpeningar?
Réttur stofnast frá og með þeim tíma er samningsbundinni eða lögboðinni kaupgreiðslu lýkur, þ.e. að sjóðfélagi verður launalaus vegna veikinda/slysa í að minnsta kosti fimm samfellda daga (viku) eða meira.

Félagsgjald er reiknað af dagpeningum.
Til að viðhalda réttindum hjá öðrum sjóðum félagsins, svo sem hjá orlofs- og    fræðslusjóðum er reiknað 1% félagsgjald af dagpeningum.

Hvenær eru dagpeningar ekki greiddir?
Dagpeningar eru einungis greiddir tímabundið til þeirra sem verða launalausir vegna veikinda og eiga ekki rétt á öðrum greiðslum en sjúkradagpeningum Sjúkrasjóðs og dagpeningum frá Tryggingastofnun ríkisins. Ekki er greitt þegar/ef sjóðfélagi öðlast rétt til greiðslna frá Tryggingastofnun ríkisins eða lífeyrissjóði svo sem örorkubætur-endurhæfingarlífeyrir/ ellilífeyrir/eftirlaun. Þá er ekki greitt vegna bótaskyldra slysa s.s. umferðarslysa sem teljast lögboðnar greiðslur og ber því tryggingafélagi að greiða þolanda tímabundið atvinnutjón. Réttur til sjúkrabóta og dagpeninga fyrnist sé þeirra ekki vitjað innan 12 mánaða frá því að réttur til greiðslu þeirra skapaðist.

Endurnýjun dagpeningaréttar:
Sjóðfélagi sem fullnýtt hefur rétt sinn til dagpeninga öðlast rétt aftur eftir að greitt hefur verið af honum í sjóðinn af launaðri vinnu í 12 mánuði frá því að dagpeningagreiðslum lauk.

Tímalengd dagpeninga, skilyrði og tegundir 
Sjóðfélagi sem starfar á  almennum markaði (þ.e. launagreiðandi sem greiðir 1% til sjóðsins)

• Dagpeningar í allt að 180 daga vegna eigin veikinda eða slysa.
• Veikindi barna: Dagpeningar í allt að 180 daga.
• Veikindi maka: Dagpeningar í allt að 90 daga enda sé samfelld aðild     a.m.k. 12 mánuðir eða lengri.
• Áfengis- eða vímuefnameðferð: Dagpeningar í allt að 42 daga.

Framhaldsgreiðslur vegna lengri veikinda eða slysa
Í sérstökum tilvikum og að höfðu samráði við starfsendurhæfingarráðgjafa og/eða trúnaðarlækni sjóðsins er heimilt að greiða sjóðfélaga sem starfað hefur á almennum markaði allt að 180 daga til viðbótar, enda eigi sjóðfélagi ekki rétt á öðrum greiðslum svo sem örorku-, endurhæfingarlífeyri eða ellilífeyri og eru þá greiddir dagpeningar miðað við lágmarkstekjur.

Starfsmenn hjá ríki, sveitarfélögum og sjálfseignarstofnunum sem greiða lægra en 1% iðgjald til sjóðsins og eiga lengri veikindarétt hjá atvinnurekanda (Fjölskyldu- og styrktarsjóður).

• Dagpeningar í allt að 90 daga vegna eigin veikinda eða slysa.
• Ef veikindaréttur hjá atvinnurekanda er 360 dagar (1 ár) greiðast dagpeningar ekki.
• Vegna veikinda barna: Dagpeningar í allt að 180 daga.
• Veikindi maka: Dagpeningar í allt að 90 daga, enda sé samfelld aðild a.m.k. 12 mánuðir eða lengri.
• Áfengis og vímuefnameðferð: Dagpeningar í allt að 42 daga.

Framhaldsgreiðslur vegna lengri veikinda eða slysa
Í sérstökum tilvikum og að höfðu samráði við starfsendurhæfingarráðgjafa og/eða trúnaðarlækni sjóðsins er heimilt að greiða sjóðfélaga sem greitt hefur verið af minna en 1% iðgjald til sjóðsins í allt að 90 daga til viðbótar, enda eigi sjóðfélagi ekki rétt á öðrum greiðslum svo sem örorku-, endurhæfingarlífeyri eða ellilífeyri og eru þá greiddir dagpeningar miðað við lágmarkstekjur.

Gögn sem þurfa að fylgja umsókn

• Launaseðill: Ljósrit af síðasta launaseðill vegna tekjutengingar dagpeninga.
• Starfsvottorð frá vinnuveitanda þar sem fram kemur starfstími hans og starfshlutfall næstliðinna 6 mánaða og hvaða dag viðkomandi varð launalaus vegna veikinda/slyss og hve margir veikindadagar voru nýttir.
• Ljósrit af sjúkradagpeningavottorði frá lækni. Frumrit fylgir umsókn um dagpeninga til Tryggingastofnunar.
• Yfirlit yfir aðrar greiðslur sem umsækjandi nýtur og teljast ígildi launa svo sem lífeyrisgreiðslur, örorkubætur eða tryggingabætur.
• Skattkort, ella verða dagpeningar að fullu skattlagðir.

Til að sannreyna rétt sjóðfélaga þarf sjóðstjórn jafnframt upplýsingar um aðrar greiðslur ef þær eru fyrir hendi, svo sem frá Tryggingastofnun, lífeyrissjóði eða tryggingafélagi.

Í lengri veikindum ber sjóðfélaga að skila læknisvottorði á a.m.k. tveggja mánaða fresti.

Réttur hjá Tryggingastofnun
Jafnframt dagpeningagreiðslum frá Sjúkrasjóðnum eiga sjóðfélagar rétt á sjúkra- eða slysadagpeningagreiðslum frá Tryggingastofnun ríkisins (sjá tengil við Tryggingastofnun hér til hægri).

Tilkynningaskylda sjóðfélaga
Sjóðfélaga er skylt að láta sjóðinn vita þegar hann verður vinnufær á ný eða öðlast rétt til bóta frá öðrum aðilum svo sem lífeyrissjóði eða Tryggingastofnun að viðlögðum réttindamissi.  Ofgreidda dagpeninga ber sjóðfélaga að endurgreiða sjóðnum.

Afturvirkni greiðslna
Heimilt er að úrskurða sjúkrabætur afturvirkt í allt að 3 mánuði frá því að umsókn barst sjóðnum.

Fyrning réttinda
Réttur til bóta eða styrkja úr sjóðnum fyrnast sé ekki sótt um innan 12 mánaða frá því rétturinn skapaðist.