Efling heildarkjarasamningur – Ríkissjóður Íslands
Samningur milli fjármála- og efnahagsráðherra f.h. ríkissjóðs og Eflingar. Gildir frá 1. nóvember 2024.
1. Kaup
1.1. Mánaðarlaun
Mánaðarlaun starfsmanns sem gegnir fullu starfi, skulu greidd samkvæmt meðfylgjandi launatöflum (sjá fylgiskjal 1) sem tekur eftirfarandi breytingum á samningstímanum, nema annað leiði af launatöflum:
1.4.2025 3,50% eða 23.750 kr.
1.4.2026 3,50% eða 23.750 kr.
1.4.2027 3,50% eða 23.750 kr.
Brot úr mánaðarlaunum reiknast þannig, að deilt er með 21,67 í mánaðarlaunin og margfaldað með fjölda almanaksdaga annarra en laugardaga og sunnudaga frá upphafi eða til loka starfstíma.
Auk mánaðarlauna er heimilt að greiða önnur laun er starfinu fylgja með mánaðarlegri greiðslu. Önnur laun geta verið vegna reglubundinnar yfirvinnu og starfstengds álags sem ekki verður mælt í tíma. Önnur laun geta m.a. komið í stað yfirvinnukaups skv. gr. 1.4.
1.2. Röðun starfa og mat álags
Við ákvörðun um röðun starfa í launaflokka skal fara eftir gr. 11.3.1.
Meta skal persónu- og tímabundna þætti, sbr. gr. 11.3.2.2 og 11.3.2.3., sem álagsþrep.
1.3. Tímavinnukaup
Tímakaup í dagvinnu er 0,632% af mánaðarkaupi í hverjum launaflokki og þrepi.
Heimilt er að greiða tímavinnukaup í eftirfarandi tilvikum:
1. Nemendum við störf í námshléum.
2. Lífeyrisþegum sem vinna hluta úr starfi.
3. Starfsmönnum sem ráðnir eru til skamms tíma vegna sérstakra, árvissra álagstíma ýmissa ríkisstofnana, þó eigi lengur en tvo mánuði.
4. Starfsmönnum sem ráðnir eru til að vinna að sérhæfðum afmörkuðum verkefnum.
5. Starfsmönnum sem starfa óreglubundið um lengri eða skemmri tíma, þó aðeins í algjörum undantekningartilvikum.
6. Óheimilt er að greiða tímavinnukaup í vaktavinnu.
Ekki er heimilt að greiða tímavinnukaup í dagvinnu umfram 100% starfshlutfall í hverjum mánuði sbr. gr. 2.3.5 og 2.3.6.
1.4. Yfirvinnukaup
Yfirvinna er greidd með tímakaupi, sem skiptist í yfirvinnu 1 og yfirvinnu 2. Tímakaup yfirvinnu 1 er 0,9385% af mánaðarlaunum í hverjum launaflokki og þrepi en tímakaup yfirvinnu 2 er 1,0385% af mánaðarlaunum í hverjum launaflokki og þrepi.
Greiðsla fyrir yfirvinnu skal vera með eftirtöldum hætti:
Tímakaup yfirvinnu 2 greiðist jafnframt fyrir vinnu umfram 38,92 stundir á viku (168,63 stundir miðað við meðalmánuð).
Föst yfirvinna sem er merkt sem slík í launakerfinu verði greidd sem yfirvinna 2.
Öll vinna sem unnin er á stórhátíðum skv. gr. 2.1.4.3. greiðist með tímakaupi sem nemur 1,375% af mánaðarlaunum.
Sé yfirvinna fjarri föstum vinnustað ekki greidd skv. tímareikningi, skal semja um þá greiðslu fyrirfram við viðkomandi starfsmann og í samráði við stéttarfélagið.
1.5. Álagsgreiðslur – vaktaálag
Vaktaálag reiknast af dagvinnukaupi sbr. gr. 1.3.1.
Vaktaálag skal vera:
33,33% kl. 17:00 - 24:00 mánudaga - fimmtudaga
55,00% kl. 17:00 - 24:00 föstudaga
65,00% kl. 00:00 - 08:00 þriðjudaga - föstudaga
55,00% kl. 08:00 - 24:00 laugardaga, sunnudaga og sérstaka frídaga
120,00% kl. 00:00 - 24:00 stórhátíðardaga sbr. gr. 2.1.4.3, þó þannig að frá kl. 16:00 - 24:00 á aðfangadag og gamlársdag og kl. 00:00 – 08:00 á jóladag og nýársdag er 165,00% álag.
Brot úr klst. greiðist hlutfallslega.
Greiðsla fyrir bakvaktir skal reiknast af dagvinnukaupi sbr. gr. 1.3.1 með eftirtöldum hætti:
33,33% kl. 17:00 - 24:00 mánudaga - fimmtudaga
45,00% kl. 17:00 - 24:00 föstudaga
45,00% kl. 00:00 - 08:00 mánudaga
33,33% kl. 00:00 - 08:00 þriðjudaga - föstudaga
45,00% kl. 00:00 - 24:00 laugard., sunnud. og sérstaka frídaga
120,00% kl. 00:00 - 24:00 stórhátíðardaga sbr. gr. 2.1.4.3, þó þannig að frá kl. 16:00 - 24:00 á aðfangadag og gamlársdag og kl. 00:00 – 08:00 á jóladag og nýársdag er 165,00% álag.
Brot úr klst. greiðist hlutfallslega. Um greiðslur fyrir útköll á bakvakt gilda gr. 2.3.3.1 og 2.3.3.2.
Vinnutími starfsmanna skal vera samfelldur eftir því sem við verður komið. Greitt skal fyrir eyður í vinnutíma með vaktaálagi, skv. gr. 1.5.1.
Greiðsla fyrir eyður og bakvakt á dagvinnutímabili skv. gr. 2.2.1 er 33,33% álag.
1.6. Ræsting
Tímamæld ákvæðisvinna við ræstingar.
Á tímabilinu kl. 08:00-20:00 mánudaga – föstudaga er greitt fyrir tímamælda ákvæðisvinnu sem hér segir:
Frá 1. nóv. 2024: 2.925,87 kr.
Frá 1. apríl 2025: 3.083,87 kr.
Frá 1. apríl 2026: 3.238,06 kr.
Frá 1. apríl 2027: 3.396,73 kr.
1.6.1 Ákvæði til bráðabirgða
Þeir starfsmenn sem höfðu annað tímaviðmið á föstudögum fyrir 1. maí 2000 skulu halda því á meðan ráðning rofnar ekki.
Alla aðra tíma vikunnar, þó ekki kl. 00:00-08:00:
Frá 1. nóv. 2024: 3.529,76 kr.
Frá 1. apríl 2025: 3.720,37 kr.
Frá 1. apríl 2026: 3.906,39 kr.
Frá 1. apríl 2027: 4.097,80 kr.
Ræsting á tímabilinu 00:00-08:00 greiðist með yfirvinnutaxta skv. fimmta launaflokki öðru þrepi.
Ræsting á stórhátíðardögum greiðist skv. gr. 2.1.4.3. með stórhátíðarkaupi skv. fimmta launaflokki öðru þrepi.
Taki ræstingarmaður aukastykki innan sama ræstingarsvæðis í beinu framhaldi af venjubundinni vinnu sinni, skal greiða fyrir þá vinnu með yfirvinnutaxta skv. fimmta launaflokki öðru þrepi.
Mælieiningar í tímamældri ákvæðisvinnu miðast við 21,67 virka daga í mánuði að jafnaði (52x5: 12) eða 4,33 vikur að jafnaði í mánuði (52 : 12).
1.6.2 Flatarmæld ákvæðisvinna
Fyrir hvern fermetra á mánuði:
Gólfræsting Fiml.hús Salerni
Frá 1. nóv 2024 714,17 kr. 619,17 kr. 805,17 kr.
Frá 1. apríl 2025 752,74 kr. 652,61 kr. 848,65 kr.
Frá 1. apríl 2026 790,37 kr. 685,24 kr. 891,08 kr.
Frá 1. apríl 2027 829,10 kr. 718,82 kr. 934,75 kr.
Kauptaxtar fyrir ákvæðisvinnu skv. flatarmælingu skulu miðaðir við 5 daga vinnuviku. Sé unnið færri daga vikunnar en 5, skal greiða hlutfallslega.
Ræstingarvinna skv. flatarmælingu sem framkvæmd er um helgar og á sérstökum frídögum, skal greidd með yfirvinnukaupi skv. fimmta launaflokki öðru þrepi.
Á stórhátíðardögum skv. gr. 2.1.4.3 greiðist hún með stórhátíðarkaupi skv. sama launaflokki. Sama gildir um ræstingarvinnu umfram fasta vinnuskyldu.
1.7. Persónuuppbót
Persónuuppbót (desemberuppbót) á samningstímanum verður sem hér segir:
Á árinu 2024 106.000 kr.
Á árinu 2025 110.000 kr.
Á árinu 2026 114.000 kr.
Á árinu 2027 118.000 kr.
Starfsmaður sem er við störf í fyrstu viku nóvembermánaðar skal fá greidda persónuuppbót 1. desember ár hvert miðað við fullt starf tímabilið 1. janúar til 31. október. Persónuuppbót er föst krónutala og tekur ekki hækkunum skv. öðrum ákvæðum kjarasamningsins. Á persónuuppbót reiknast ekki orlofsfé.
Hafi starfsmaðurinn gegnt hlutastarfi eða unnið hluta úr ári, skal hann fá greitt miðað við starfshlutfall á framangreindu tímabili. Á sama hátt skal einnig starfsmaður sem látið hefur af starfi en starfað hefur samfellt í a.m.k. 3 mánuði (13 vikur) á árinu, fá greidda persónuuppbót, miðað við starfstíma og starfshlutfall. Sama gildir þótt starfsmaður sé frá störfum vegna veikinda eftir að greiðsluskyldu stofnunar lýkur eða í fæðingarorlofi. Áunnin persónuuppbót skal gerð upp samhliða starfslokum.
Desemberuppbót í flatarmældri ræstingu ákvarðast af fermetrafjölda sem greiddur er tímabilið 1. janúar - 31. október þannig að 750 fermetrar á mánuði teljast fullt starf og færri fermetrar reiknast hlutfallslega.
1.8. Viðbótarlaun
Heimilt er að greiða viðbótarlaun umfram reglubundin mánaðarlaun. Ákvörðun um greiðslu viðbótarlauna skal tekin af forstöðumanni og vera í samræmi við reglur fjármála- og efnahagsráðherra um greiðslur viðbótarlauna. Fjárhæð viðbótarlauna skal rúmast innan fjárveitingar viðkomandi stofnunar og byggja á málefnalegum sjónarmiðum. Greiða má viðbótarlaun í allt að sex mánuði en ef tilefni er til er heimilt að framlengja greiðslu þeirra um þrjá mánuði í senn en þó aldrei lengur en í tvö ár samfellt.
2. Um vinnutíma
2.1. Almennt
Vinnuvika starfsmanns í fullu starfi er 36 virkar vinnustundir.
Heimilt er að haga vinnu með öðrum hætti en í kafla þessum greinir með samkomulagi starfsmanna og forráðamanna stofnunar og með skriflegu samþykki samningsaðila.
Samningsaðilum er heimilt að semja um rýmkun dagvinnutíma á virkum dögum, umfram þau tímamörk sem um getur í gr. 2.2.1.
Vinnutími skal vera samfelldur eftir því sem við verður komið. Fyrir eyður í vinnutíma er greitt skv. gr. 1.5.3 og 1.5.4.
Frídagar
Almennir frídagar eru laugardagar og sunnudagar.
Sérstakir frídagar eru:
1. Nýársdagur
2. Skírdagur
3. Föstudagurinn langi
4. Laugardagur fyrir páska
5. Páskadagur
6. Annar í páskum
7. Sumardagurinn fyrsti
8. 1. maí
9. Uppstigningardagur
10. Hvítasunnudagur
11. Annar í hvítasunnu
12. 17. júní
13. Frídagur verslunarmanna
14. Aðfangadagur eftir kl. 12.00
15. Jóladagur
16. Annar í jólum
17. Gamlársdagur eftir kl. 12.00
Stórhátíðardagar eru:
1. Nýársdagur
2. Föstudagurinn langi
3. Páskadagur
4. Hvítasunnudagur
5. 17. júní
6. Aðfangadagur eftir kl. 12.00
7. Jóladagur
8. Gamlársdagur eftir kl. 12.00
Ákvæði til bráðabirgða:
Þeir starfsmenn sem höfðu 1. maí sem stórhátíðardag fyrir undirskrift samnings þessa skulu halda honum á meðan ráðning helst samfelld hjá sömu stofnun.
2.2. Dagvinna
Tímamörk dagvinnu eru frá kl. 08:00 til kl. 17:00 á virkum dögum frá mánudegi til föstudags.
Þær stofnanir sem hafa haft aðra vinnutilhögun haldi henni.
Forstöðumanni stofnunar er heimilt að verða við óskum einstakra starfsmanna um sveigjanlegan vinnutíma á tímabilinu kl. 07:00 - 18:00 á virkum dögum. Leita skal samþykkis samningsaðila þegar slíkar heimildir eru veittar.
Dagvinnumaður sem vinnur hluta af vikulegri vinnuskyldu sinni utan dagvinnutímabils skv. gr. 2.2.1, skal fá greitt álag skv. gr. 1.5.1 á þann hluta starfs síns. Hafi verið samið um rýmkun á dagvinnutímabili, skv. 2. mgr. gr. 2.1.2 eða gr. 2.2.2, greiðist ekki álag utan þeirra tímamarka sem greinir í gr. 2.2.1.
Falli niður vinna á verkstað vegna veðurs eða annarra orsaka sem starfsmenn eiga enga sök á, skal skylt að greiða kaup fyrir fastan reglulega vinnutíma. Í slíkum tilvikum er heimilt að fela starfsmönnum önnur viðfangsefni í þágu stofnunarinnar.
2.3. Yfirvinna
Yfirvinna telst sú vinna, sem fer fram utan tilskilins daglegs vinnutíma eða vaktar starfsmanns svo og vinna, sem innt er af hendi umfram vikulega vinnutímaskyldu þótt á dagvinnutímabili sé.
Öll vinna sem unnin er á sérstökum frídögum skv. gr. 2.1.4.2, greiðist sem yfirvinna skv. gr. 1.4 nema vinnan falli undir gr. 2.6.7.
2.3.1 Útköll
Útkall á virkum dögum á tímabilinu kl. 08:00-24:00. Þegar starfsmaður er kallaður til vinnu sem ekki er í beinu framhaldi af daglegri vinnu hans, skal greitt yfirvinnukaup fyrir að minnsta kosti 3 klst., nema reglulegur vinnutími hans hefjist innan þriggja klst. frá því hann fór til vinnu en þá greiðist yfirvinna frá upphafi útkalls fram til þess að reglulegur vinnutími hefst. Ljúki útkalli áður en 3 klst. eru liðnar frá lokum hinnar daglegu vinnu, skal greiða yfirvinnu fyrir tímann frá lokum hinnar daglegu vinnu til loka útkalls.
Útkall milli kl. 00:00 og 08:00 og á almennum og sérstökum frídögum. Ef útkall hefst á tímabilinu kl. 00:00-08:00 frá mánudegi til föstudags, kl. 17:00-24:00 á föstudegi eða á almennum eða sérstökum frídögum skv. gr. 2.1.4.1 og 2.1.4.2, skal greitt yfirvinnukaup fyrir að minnsta kosti 4 klst. nema reglulegur vinnutími hefjist innan 3 ½ klst. frá því að útkall hófst en í þeim tilvikum skal greiða ½ klst. til viðbótar við unninn tíma.
Við lágmarksgreiðslu í útkalli bætist hvorki matar- og/eða kaffitími né ferðatími eða bæting fyrir slíkt. Sé um endurtekin útköll að ræða með stuttu millibili skal greiða samfelldan tíma frá upphafi fyrra/fyrsta útkalls þangað til síðara/síðasta útkalli lýkur.
Hafi starfsmaður skv. lögum eða samningi skemmri vikulega vinnuskyldu en gert er ráð fyrir í gr. 2.1.1 skal vinna umfram hana greidd skv. gr. 2.3.5 og 2.3.6.
Óreglubundin vinna umfram hina skertu vinnuskyldu eða samfelld vinna skemur en einn mánuð, greiðist með því kaupi, sem greitt er fyrir yfirvinnu.
Reglubundin vinna dagvinnumanna innan dagvinnumarka, í einn mánuð eða lengur, allt að vinnuskyldu miðað við fullt starf, greiðist sem reiknað hlutfall af mánaðarlaunum enda hafi starfsmanni verið kynnt það áður en sú vinna hófst. Það sama gildir um reglubundna vinnu vaktavinnumanna, að uppfylltum sömu skilyrðum, óháð því hvenær sólarhrings sú vinna fer fram.
Því er beint til stofnana að setja sér nánari reglur varðandi yfirvinnu og hvenær sé rétt að ræða endurskoðun á starfshlutfalli enda sé yfirvinna reglubundin eða fyrirséð.
Öll yfirvinna skal greidd eftirá fyrir hvern mánuð eða hverja þrjátíu daga og komi til útborgunar eigi síður en 15 dögum eftir síðasta dag reikningstímabilsins. Sama gildir um greiðslu fyrir yfirvinnu á veikindatímabili.
Heimilt er starfsmanni, með samkomulagi við vinnuveitanda, að safna frídögum vegna yfirvinnu, á þann hátt að yfirvinnutímar komi til uppsöfnunar og frítöku á dagvinnutímabili en yfirvinnuálagið er greitt við næstu reglulegu útborgun. Samkomulag skal vera um töku frísins og það skipulagt þannig að sem minnst röskun verði á starfsemi stofnunar. Frí samkvæmt framansögðu, vegna undanfarandi almanaksárs, sem ekki hefur verið nýtt fyrir 15. apríl ár hvert, eða við starfslok, skal greitt út á dagvinnutaxta viðkomandi starfsmanns við næstu reglulegu útborgun.
Ef samkomulag er á milli aðila má einnig veita 1,62 klst. í frí í dagvinnu fyrir hvern yfirvinnutíma og fellur þá greiðsla yfirvinnukaups niður enda kemur hún í stað unninnar yfirvinnustundar.
Talan 1,62 er fundin með því að margfalda 156 stundir miðað við meðalmánuð (m.v. vikulega vinnuskyldu sem er 36 virkar vinnustundir) með reiknistuðli yfirvinnu 2 sem er 1,0385%.
Þegar starfsmenn vistheimila ferðast með og annast vistmenn á ferðalögum, skal hver ferðadagur reiknaður allt að 12 klst. Vinnutíma umfram reglubundna vinnuskyldu greiðist sem yfirvinna. Vegna næturgistingar á ferðalögum með vistmönnum greiðast að auki 2 klst.
2.3.2 Fjarvistaruppbót
Greiða skal fjarvistaruppbót vegna dvalar í lengri tíma við störf fjarri föstum vinnustað.
Fjarvistaruppbót greiðist vegna tímabundinna starfa á vinnustöðum í óbyggðum, á hafi úti eða sambærilegum vinnustöðum þar sem ekki er unnt að sækja vinnustað frá heimili eða fastri aðstöðu vinnuveitanda í byggð eða svo er ekki gert að ákvörðun vinnuveitanda.
Fjarvistaruppbót greiðist þannig að til viðbótar unnum tíma skal greiða eina klst. í yfirvinnu á dag frá og með þriðja degi samfelldrar fjarvistar, sem uppfyllir skilyrði gr. 2.3.10.2. Greiðsla þessi fellur niður sé greitt fyrir vinnu þessa öðrum ákvæðum samnings þessa eða skv. sérstökum samningum umfram það sem ákveðið er í kjarasamningi félaganna.
2.4. Hvíldartími
Gildissvið o. fl.
Hvað varðar gildissvið, hvíldartíma, vinnuhlé og fleira vísast til samnings ASÍ, BHM, BSRB og KÍ og samninganefndar ríkisins, Reykjavíkurborgar og Launanefndar sveitarfélaga frá 23. janúar 1997, um ákveðna þætti er varða skipulag vinnutíma, sem fylgir kjarasamningi þessum sem fylgiskjal og telst hluti hans.
Í þessu sambandi vísast jafnframt til leiðbeininga samráðsnefndar um skipulag vinnutíma, dags. 16. febrúar 2001. Samráðsnefnd þessi er skipuð samkvæmt 14. gr. framangreinds samnings og er henni jafnframt falið að fjalla um ágreiningsmál sem upp kunna að koma vegna þeirra málefna sem þar er fjallað um.
Daglegur hvíldartími - Um skipulag vinnutíma
Vinnutíma skal haga þannig að á 24 stunda tímabili, reiknað frá skipulögðu- /venjubundnu upphafi vinnudags starfsmanns, fái starfsmaður a.m.k. 11 klst. samfellda hvíld. Verði því við komið, skal dagleg hvíld ná til tímabilsins frá kl. 23:00 til 06:00. Óheimilt er að skipuleggja vinnu þannig að vinnutími á 24 klst. tímabili fari umfram 13 klst.
Skipulagt eða venjubundið upphaf vinnudags – skýring Sé skipulagt upphaf vinnudags t.d. kl. 8:00, skal miða við það tímamark. Hafi starfsmaður á hinn bóginn fastan vinnutíma sem hefst t.d. kl. 20:00, skal sólarhringurinn miðaður við það tímamark. Í vaktavinnu er eðlilegt að miða upphaf vinnudags við merktan vinnudag á vaktskrá/varðskrá. Sé ekki um merktan vinnudag að ræða, t.d. aukavakt í vaktafríi, miðast upphafið við tímamörk síðasta merkta vinnudags.
Starfsmaður á rétt á a.m.k. 15 mínútna hléi ef daglegur vinnutími hans er lengri en 6 klst. Kaffi- og matarhlé teljast hlé í þessu sambandi.
2.4.1 Frávik frá daglegri lágmarkshvíld
Vaktaskipti
Á skipulegum vaktaskiptum er heimilt að stytta samfellda lágmarkshvíld starfsmanna í allt að 8 klst. Þetta á t.d. við þegar starfsmaður skiptir af morgunvakt yfir á næturvakt samkvæmt skipulagi vaktskrár. Fráviksheimild þessi frá 11 klst. lágmarkshvíld á hins vegar ekki við þegar starfsmaður lýkur yfirvinnu og fer yfir á reglubundna vakt og öfugt. Þar sem hér er um frávik frá meginreglunni um 11 klst. samfellda hvíld að ræða, verður að gera þá kröfu til vaktkerfis að það sé skipulagt þannig að skipti milli mismunandi tegunda vakta séu sem sjaldnast á vaktahring og að jafnaði reyni ekki á frávik þetta oftar en einu sinni í viku. Vinnan skal því skipulögð með sem jöfnustum hætti.
Sérstakar aðstæður
Við sérstakar aðstæður er heimilt að stytta samfellda lágmarkshvíld í allt að 8 klst. og lengja vinnulotu í allt að 16 klst., þ.e.a.s. við ófyrirsjáanleg atvik þegar bjarga þarf verðmætum. Ennfremur þegar almannaheill krefst þess og/eða halda þarf uppi nauðsynlegri heilbrigðis- eða öryggisþjónustu. Sé heimildum til frávika frá daglegum hvíldartíma skv. þessum lið beitt, skal starfsmaður fá samsvarandi hvíld í staðinn. Í beinu framhaldi af slíkri vinnulotu skal veita starfsmanni 11 klst. hvíld á óskertum launum sem hann annars hefði fengið.
Truflun á starfsemi vegna ytri aðstæðna
Ef truflun verður á starfsemi vegna ytri aðstæðna, svo sem vegna veðurs eða annarra náttúruafla, slysa, orkuskorts, bilana í vélum eða öðrum búnaði eða annarra slíkra ófyrirséðra atvika, má víkja frá ákvæðum um daglega lágmarkshvíld að því marki sem nauðsynlegt er til að koma í veg fyrir verulegt tjón þar til regluleg starfsemi hefur komist á að nýju. Um er að ræða tilvik sem ekki verða séð fyrir. Rétt er að kalla annan starfsmann til vinnu til að leysa þann starfsmann af sem ekki hefur náð tilskilinni hvíld, sé þess nokkur kostur.
2.4.2 Vikulegur hvíldardagur
Vikulegur hvíldardagur
Á hverju 7 daga tímabili skal starfsmaður fá a.m.k. einn vikulegan hvíldardag sem tengist beint daglegum hvíldartíma og skal við það miðað að vikan hefjist á mánudegi. Starfsmaður á þannig að fá 35 klst. samfellda hvíld einu sinni í viku.
Að svo miklu leyti sem því verður við komið, skal vikulegur hvíldardagur vera á sunnudegi og starfsmaður fá frí á þeim degi. Þó má stofnun með samkomulagi við starfsmenn sína fresta vikulegum hvíldardegi þar sem sérstakar ástæður gera slík frávik nauðsynleg, þannig að í stað vikulegs hvíldardags komi tveir samfelldir hvíldardagar á hverjum tveimur vikum.
Sé sérstök þörf á að skipuleggja vinnu þannig að vikulegum hvíldardegi sé frestað, skal haga töku hvíldardaga þannig að teknir séu tveir hvíldardagar saman.
2.4.3 Frítökuréttur
Almenn skilyrði frítökuréttar
Hafi stjórnandi metið það svo að brýn nauðsyn sé til að starfsmaður mæti til vinnu áður en 11 klst. lágmarkshvíld er náð, skapast frítökuréttur, 1 1/2 klst. (í dagvinnu) fyrir hverja klukkustund sem hvíldin skerðist. Ávinnsla frítökuréttar einskorðast ekki við heilar stundir. Starfsmaður á ekki að mæta aftur til vinnu fyrr en að aflokinni 11 klst. hvíld nema hann hafi sérstaklega verið beðinn um það. Mæti starfsmaður eigi að síður áður en hann hefur náð hvíldinni, ávinnur hann sér ekki frítökurétt.
Samfelld hvíld rofin með útkalli - Frítökuréttur miðað við lengsta hlé.
Ef hvíld er rofin einu sinni eða oftar innan 24 stunda tímabils miðað við skipulagt/venjubundið upphaf vinnudags starfsmanns, skal bæta það sem vantar upp á að 11 klst hvíld náist, miðað við lengsta hlé innan vinnulotu, með frítökurétti, 1 1/2 klst. (dagvinnu) fyrir hverja klukkustund sem vantar upp á 11 klst. hvíld.
Vinna umfram 16 klst.
Hafi starfsmaður unnið samtals meira en 16 klst. á einum sólarhring, þ.e. hverjum 24 klst., miðað við skipulagt/venjubundið upphaf vinnudags starfsmanns, án þess að ná 8 klst. samfelldri hvíld, skal starfsmaður undantekningarlaust fá 11 klst. samfellda hvíld að lokinni vinnu, án frádráttar á þeim launum sem hann annars hefði fengið. Frítökuréttur, 1,5 klst. (dagvinna) safnast upp fyrir hverja klst. sem unnin var umfram 16 klst.
Aukinn frítökuréttur vegna samfelldrar vinnu umfram 24 klst.
Í þeim sérstöku undantekningartilvikum að starfsmaður vinni samfellt fullar 24 stundir, skal frítökuréttur aukast þannig að hver heil stund umfram 24 veitir frítökurétt sem er 1,8% lengri en sá frítökuréttur sem næsta stund á undan gaf.
Vinna á undan hvíldardegi
Vinni starfsmaður skv. ákvörðun yfirmanns það lengi á undan hvíldardegi að ekki náist 11 klst. hvíld miðað við venjubundið upphaf vinnudags eða vaktar (sjá skýringaramma í gr. 2.4.2), skal starfsmaður mæta samsvarandi síðar við upphaf næsta reglubundna vinnudags, án frádráttar á þeim launum sem hann annars hefði fengið, ella safnast upp frítökuréttur, 1½ klst. í dagvinnu fyrir hverja klukkustund sem hvíldin skerðist.
Upplýsingar um frítökurétt á launaseðli
Uppsafnaður frítökuréttur skal koma fram á launaseðli og hann skal veittur í hálfum eða heilum dögum.
Frítaka
Frítökuréttur skal veittur í samráði við starfsmann enda sé uppsafnaður frítökuréttur a.m.k. fjórar stundir og skal frítaka ekki veitt í styttri lotum en það. Leitast skal við að veita frí svo fljótt sem auðið er eða með reglubundnum hætti til að koma í veg fyrir að frí safnist upp.
Greiðsla hluta frítökuréttar
Heimilt er að greiða út 1/2 klst. (í dagvinnu) af hverri 1 1/2 klst. sem starfsmaður hefur áunnið sér í frítökurétt, óski hann þess.
Uppgjör við starfslok
Við starfslok skal ótekinn frítökuréttur gerður upp með sama hætti og orlof. Frítökuréttur fyrnist ekki.
Æðstu stjórnendur og aðrir þeir sem ráða vinnutíma sínum sjálfir
Aðilar þessir geta eðli málsins samkvæmt ekki áunnið sér frítökurétt, sbr. einnig gildissvið vinnuverndarákvæða um þá í tilskipun Evrópusambandsins nr. 93/104/EC, 1. tölul., a-liðar, 17.gr. og 4.mgr. 1.gr. framangreinds samnings aðila vinnumarkaðarins dags. 23.01.1997.
2.5. Bakvaktir, bakvaktafrí
Með bakvakt er átt við að starfsmaður sé ekki við störf en reiðubúinn til að sinna útkalli. Það telst ekki bakvakt ef starfsmaður dvelst á vinnustað að beiðni yfirmanns. Um greiðslu fyrir bakvakt sjá gr. 1.5.2.
Starfsmaður á rétt á fríi í stað greiðslu álags fyrir bakvakt. 20 mínútna frí jafngildir 33,33% vaktaálagi, 27 mínútna frí jafngildir 45% vaktaálagi, 72 mínútna frí jafngildir 120% vaktaálagi og 99 mínútna frí jafngildir 165% vaktaálagi.
Bakvaktargreiðsla fellur niður þann tíma sem yfirvinnukaup er greitt.
Fyrir reglubundna bakvakt skal veita frí sem svarar mest 80 klst. fyrir 1200 klst. á bakvakt. Frí þetta skal veita hlutfallslega miðað við starfshlutfall og starfstíma. Bakvaktafrí er að hámarki 80 stundir vegna ákvæðis 2.5.4 þótt bakvaktastundir séu fleiri en 1200. Leitast skal við að taka bakvaktafrí samhliða ávinnslu og svo fljótt sem unnt er.
Unnar stundir á bakvöktum skulu ekki dregnar frá þegar bakvaktarstundir á ári eru taldar, sbr. gr. 2.5.4.
Leyfi skv. gr. 2.5.4 má veita hvenær árs sem er en ekki er heimilt að flytja það milli ára.
Heimilt er að semja við starfsmann um greiðslu í stað fría samkvæmt grein 2.5.4. Greiðsla þessi miðast við tímakaup í dagvinnu samkvæmt gr.1.3.1.
Heimilt er með samkomulagi starfsmanna og forráðamanna stofnunar og með skriflegu samþykki samningsaðila að semja um annað fyrirkomulag greiðslu fyrir bakvaktir en að framan greinir. T.d. er heimilt að semja um ákveðinn fjölda klukkustunda fyrir bakvakt án tillits til tímalengdar. Ef samið er um aðrar bakvaktagreiðslur en um getur í gr. 1.5.2 skal, að teknu tilliti til útkallatíðni og lengdar útkalla á tilteknu viðmiðunartímabili, semja um að bakvaktagreiðslur falli ekki niður í útköllum, að hluta til eða öllu leyti.
2.6. Vaktavinna
Þeir sem vinna á reglubundnum vöktum, skulu fá álag fyrir unnin störf á þeim tíma er fellur utan venjulegs dagvinnutímabils skv. gr. 2.2.1.
Ef skipulagður vinnutími starfsmanns er að jafnaði 20% eða meira utan dagvinnumarka telst hann vaktavinnumaður.
Þar sem unnið er á reglubundnum vöktum skal leggja fram drög að vaktskrá, sem sýnir væntanlegan vinnutíma hvers starfsmanns, sex vikum áður en hún tekur gildi. Endanleg vaktskrá skal lögð fram mánuði áður en fyrsta vakt samkvæmt skránni hefst, nema samkomulag sé við starfsmann um skemmri frest.
Krefjist starfsemi stofnunar breytingar á vaktskrá skal hún gerð með samþykki starfsmanns. Ef vaktskrá er breytt með skemmri fyrirvara en 24 klst., skal viðkomandi starfsmanni greitt breytingargjald sem nemur 2% af mánaðarlaunum í hverjum launaflokki og þrepi. Sé fyrirvarinn 24-168 klst. (ein vika) skal greiða breytingargjald sem nemur 1,3% af mánaðarlaunum í hverjum launaflokki og þrepi. Hér er eingöngu átt við breytingu á skipulagðri vakt en ekki aukavakt.
Taki starfsmaður vakt umfram vinnuskyldu, með minna en 24. klst. fyrirvara á tímabilinu kl. 17:00-24:00 á föstudögum, kl. 24:00-08:00 mánudaga til föstudaga, kl. 00:00-24:00 laugardaga, sunnudaga og sérstaka frídaga, sbr. gr. 2.1.4.2 miðað við 8 klst. vakt, skal greiða breytingargjald sem nemur 1,3% af mánaðarlaunum í hverjum launaflokki og þrepi og hlutfallslega fyrir lengri eða styttri vaktir.
Við samningu vaktskrár skal þess gætt að helgidagavinna skiptist sem jafnast á starfsmenn.
Að jafnaði skulu vaktir vera á bilinu 4 - 10 klst. Heimilt er, sbr. gr. 2.1.2, að semja um aðra tímalengd vakta.
Þar sem nauðsyn er á samvistartíma við vaktaskipti, skal fella hann inn í hinn reglulega vinnutíma.
Skipulagi vaktavinnu skal haga þannig að starfsmenn fái að jafnaði tvo samfellda frídaga í viku.
Árleg vinnuskylda vaktavinnufólks sem vinnur á reglubundnum vöktum skal að jafnaði vera sú sama og hjá dagvinnufólki. Vinnuskylda vaktavinnufólks lækkar því um 7,2 vinnuskyldustundir miðað við fullt starf vegna sérstakra frídaga og stórhátíðardaga, skv. gr. 2.1.4.2, sem falla á mánudag til föstudags að undanskildum aðfangadegi og gamlársdegi sem skal vera 3,6 klukkustundir fyrir hvorn dag miðað við fullt starf. Að jafnaði skal taka út lækkun á vinnuskilum vegna sérstakra frídaga innan tímabils vaktskrár. Óski starfsmaður eftir því að safna upp vinnuskilum vegna sérstakra frídaga og stórhátíðardaga skal hann tilkynna sínum yfirmanni um það fyrir framlagningu vaktskrár þegar ávinnsla á sér stað. Yfirmanni er skylt að verða við óskum starfsmanns enda verði því viðkomið vegna starfsemi stofnunar. Í þeim tilvikum þar sem vinnuskil vegna sérstakra frídaga og stórhátíðardaga flytjast á milli mánaða skal halda utan um það og starfsfólk upplýst reglulega. Vinna sem fellur á sérstaka frídaga og stórhátíðardaga skal auk þess launa með álagi skv. gr. 1.5.1.
Með reglubundnum vöktum er átt við vaktir sem skipulagðar eru alla daga að meðtöldum sérstökum frídögum og stórhátíðardögum. Í þeim tilvikum þar sem stofnun er lokuð á sérstökum frídegi eða stórhátíðardegi fær starfsmaður sem á vakt þann dag skv. skipulagðri vaktskrá frí sem vaktinni nemur í stað lækkunar vinnuskyldu og að teknu tilliti til lengdar vaktar.
2.6.1 Vægi vinnuskyldustunda vaktavinnufólks
Vinnuskyldustundir vaktavinnufólks utan dagvinnumarka skv. skipulagðri vaktskrá og innan vinnutímaskyldu hafa ólíkt vægi við útreikning vinnuskila. Vinnuskyldustundir sem greiddar eru með 33,33% og 55% vaktaálagi skv. gr. 1.5.1 hafa vægið 1,05 þannig að fyrir hverjar 60 mínútur reiknast 63 mínútur. Vinnustundir sem greiddar eru með 65% og 75% vaktaálagi skv. gr. 1.5.1 hafa vægið 1,2 þannig að fyrir hverjar 60 mínútur reiknast 72 mínútur. Þrátt fyrir framangreint skulu vinnuskil starfsmanns í fullu starfi aldrei fara undir 32 vinnustundir á viku að jafnaði (að meðaltali á launatímabili) og hlutfallslega miðað við starfstíma og starfshlutfall.
Vinnuskyldustundir sem greiddar eru með 120% vaktaálagi skv. gr. 1.5.1 hafa vægið 1,05 á tímabilinu 08:00-24:00 og vægið 1,2 á tímabilinu 00:00-08:00. Vinnuskyldustundir sem greiddar eru með 165% vaktaálagi hafa vægið 1,20.
2.6.2 Vaktahvati
Starfsfólk sem vinnur vaktavinnu og uppfyllir skilyrði greinarinnar fær greiddan vaktahvata með eftirfarandi hætti. Vaktahvati greiðist sem hlutfall greiddra mánaðarlauna vegna fjölbreytileika og fjölda vakta á þremur síðustu uppgjörstímabilum samkvæmt skipulögðum vöktum innan vinnutímaskyldu. Lágmarksfjöldi vinnuskyldustunda á því tímabili utan dagvinnumarka (á 33,33%, 55%, 65% og 75% álagi) eru 126 vinnuskyldustundir. Vaktir eru flokkaðar í fjórar tegundir; dagvaktir, kvöldvaktir (33,33% álag), næturvaktir á virkum dögum (65% álag) og helgarvaktir (55% og 75% álag). Þá skal lágmarksfjöldi vinnuskyldustunda í hverri tegund vakta vera 45 vinnuskyldustundir. Starfsmaður þarf að standa vaktir í tveimur til fjórum tegundum vakta, 14 sinnum eða oftar að meðaltali á uppgjörstímabili til þess að njóta vaktahvata.
Þegar starfsfólk hefur störf reiknast vaktahvati fyrir eitt uppgjörstímabil á fyrsta og öðrum mánuði í starfi þannig að lágmarksfjöldi stunda utan dagvinnumarka eru 42 og lágmarksfjöldi vinnuskyldustunda í hverri tegund vakta eru 15. Eftir þrjá mánuði í starfi reiknast vaktahvati skv. 1. mgr. Það sama á við þegar samið er um breytingar á starfshlutfalli sem nema 40% eða meira til hækkunar eða lækkunar.
Hlutfall vaktahvata miðast við eftirfarandi töflu:
Vaktahvati reiknast miðað við þrjú síðustu uppgjörstímabil. Með uppgjörstímabili er átt við uppgjörstímabil breytilegra launa á starfsstaðnum. Vaktahvati greiddur 1. apríl miðast því við uppgjörstímabil til greiðslu í útborgun launa 1. febrúar, 1. mars og 1. apríl og vaktahvati greiddur 1. maí við launatímabil til greiðslu 1. mars, 1. apríl og 1. maí.
Starfsmenn sem vinna reglubundna vaktavinnu, skulu undanþegnir næturvöktum ef þeir óska er þeir hafa náð 55 ára aldri.
2.7. Sérstök ákvæði um ræstingu
Með ræstingarstörfum er átt við; tímamælda ákvæðisvinnu, fermetramælingu og ræstingu í tímavinnu.
Eftirfarandi ákvæði gilda um starfsmenn við ræstingarstörf nema um annað sé samið sérstaklega.
Um önnur atriði varðandi ræstingu en um getur í samningi þessum fer eftir rammasamningi milli VMSÍ annars vegar og fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs, Reykjavíkurborgar, VSÍ og VMS hins vegar frá 1. nóvember 1994.
Öll regluleg ræsting sem ætlunin er að verði unnin skv. tímamældri ákvæðisvinnu greiðist skv. tímamældum ákvæðisvinnutaxta, þar til að mæling hefur verið framkvæmd.
Vinna við hreingerningu/aðalhreingerningu greiðist með yfirvinnutaxta skv. fimmta launaflokki, öðru þrepi ef hún er ekki hluti af almennri vinnuskyldu starfsmanns. Þó aldrei lægri en sem samsvarar hærri taxtanum í tímamældri ákvæðisvinnu fyrir ræstingu.
Ekki skal greitt fyrir skemmri tíma en 3 klukkustundir við ræstingarstörf, miðað við viðkomandi taxta.
Ræstingarmaður í tímavinnu skal eiga rétt á 3 klst. vinnu með samsetningu ræstingarsvæða innan sömu byggingar eða fleiri þar sem þess er kostur.
Ræstingarstörf sem unnin eru á tímabilinu kl. 08:00-18:00 frá mánudegi til föstudags í hálfu starfi eða meira má greiða sem mánaðarlaun enda verða þau skv. eðli sínu ekki unnin í ákvæðisvinnu.
Sé ekki unnt að ræsta í húsnæði á venjubundnum tíma vegna aðstæðna á vinnustað eða þeim tíma sem tiltekinn er í verklýsingu og starfsmaður ekki látinn vita áður en hann mætir á vinnustað, skal hann fá greitt skv. viðkomandi taxta á meðan hann bíður á verkstað. Starfsmaður ber ábyrgð á að koma upplýsingum um lengd og ástæður biðtíma til síns yfirmanns svo fljótt sem unnt er.
3. Hlé frá vinnu, fæði og matstofa
3.1. Hlé frá vinnu
Starfsmönnum er heimilt að neyta matar og drykkja við vinnu sína þegar því verður við komið starfsins vegna og slík hlé eru hluti af virkum vinnutíma.
Heimilt er með samkomulagi stjórnenda stofnunar og einfalds meirihluta þeirra starfsmanna sem málið varðar að ákvarða dagleg hlé sem eru á forræði starfsmanna. Ákvörðuð lengd þeirra lengir daglega viðveru starfsmanna samsvarandi enda teljast slík hlé ekki til virks vinnutíma.
Á þeim stofnunum þar sem hlé eru ákvörðuð með slíku samkomulagi og unnið er í hléinu að beiðni yfirmanns er greitt fyrir það með yfirvinnukaupi.
Þeir einstaklingar og/eða starfahópar sem fyrir gildistöku þessa samnings fengu að jafnaði reglubundið greiðslur skv. gr. 3.2. í eldri samning, skulu halda sambærilegum greiðslum sbr. bókun 2.
3.2. Fæði og mötuneyti
Starfsmenn sem eru við störf á föstum vinnustað, skulu hafa aðgang að matstofu eftir því sem við verður komið. Matstofa telst sá staður í þessu tilviki þar sem hægt er að bera fram heitan og kaldan mat, aðfluttan eða eldaðan á staðnum. Húsakynni og aðstaða skulu vera í samræmi við kröfur viðkomandi heilbrigðisyfirvalda. Starfsmenn greiði efnisverð matarins en annar rekstrarkostnaður greiðist af viðkomandi stofnun.
Á þeim vinnustöðum þar sem ekki er starfrækt mötuneyti, skal reynt að tryggja starfsmönnum aðgang að nærliggjandi mötuneyti á vegum vinnuveitanda, eða látinn í té útbúnaður til að flytja matinn á matstofu vinnustaðar þannig að starfsmönnum sé flutningur matarins að kostnaðarlausu.
Ef stofnunin kaupir mat hjá öðrum aðila en greint er í gr. 3.2.2, skulu starfsmenn greiða fyrir sambærilegan mat upphæð er svarar til meðaltalsverðs er starfsmenn greiða í mötuneyti Stjórnarráðsins.
Meðaltalsverð fæðis er 968 kr. frá 1. sept. 2023. Upphæð meðaltalsverðs er birt á Mannauðstorgi ríkisins: www.mannaudstorg.is.
Starfsmaður sem hefur ekki aðgang að matstofu en ætti að hafa það skv. gr. 3.2.1 eða er á vakt þegar matstofa vinnustaðar er ekki opin, skal fá það bætt með fæðispeningum sem nema 639 kr. enda sé dagleg vinnuskylda starfsmanns 6 klukkustundir eða lengri.
Upphæð fæðispeninga breytist á þriggja mánaða fresti í samræmi við matvörulið vísitölu neysluverðs (01 Matur og drykkjarvörur) með vísitölu maí mánaðar 2024 sem grunnvísitölu (236,6 stig) miðað við undirvísitölur frá 2008.
Þar sem mötuneyti eru á vinnustöðum, skulu starfsmenn sem kaupa þar fæði, tilnefna 2 trúnaðarmenn úr sínum hópi til þess að fylgjast með rekstri mötuneytisins og eiga aðgang að reikningum þess.
3.3. Skyldumatur, greiðslur
Starfsmönnum sem er gert að matast með skjólstæðingum sínum og aðstoða þá við borðhaldið, skulu undanþegnir því að greiða fyrir þær máltíðir enda sé þeim ekki umbunað fyrir það með öðrum hætti svo sem styttri vinnutíma eða greiðslu. Starfsmaður skal í slíkum tilvikum hafa sambærilega aðstöðu og sama fæði og skjólstæðingar.
4. Orlof
4.1. Lengd orlofs
Orlof skal vera 30 dagar (216 stundir miðað við 36 virkar vinnustundir á viku) miðað við fullt starf. Ávinnsla orlofs skal vera hlutfallsleg miðað við starfshlutfall og starfstíma starfsmanns.
4.2. Orlofsfé og orlofsuppbót
Starfsmaður skal fá 13,04% orlofsfé á yfirvinnu og álagsgreiðslur skv. samningi þessum.
Orlofsuppbót á samningstímanum verður sem hér segir:
Á árinu 2025 60.000 kr.
Á árinu 2026 62.000 kr.
Á árinu 2027 64.000 kr.
Hinn 1. júní ár hvert skal starfsmaður sem er í starfi til 30. apríl næst á undan, fá greidda sérstaka eingreiðslu, orlofsuppbót, er miðast við fullt starf næstliðið orlofsár. Greitt skal hlutfallslega miðað við starfshlutfall og starfstíma.
Hafi starfsmaður látið af störfum á orlofsárinu vegna aldurs eða eftir a.m.k. 3 mánaða/13 vikna samfellt starf á orlofsárinu, skal hann fá greidda orlofsuppbót hlutfallslega miðað við unninn tíma og starfshlutfall. Sama gildir ef starfsmaður var frá störfum vegna veikinda eftir að greiðsluskyldu stofnunar lýkur eða vegna fæðingarorlofs. Orlofsuppbót er föst fjárhæð og tekur ekki breytingum skv. öðrum ákvæðum samningsins. Á orlofsuppbót reiknast ekki orlofsfé. Áunnin orlofsuppbót skal gerð upp samhliða starfslokum.
4.3. Orlofsárið
Orlofsárið er frá 1. maí til 30. apríl.
Ef breytingar verða á starfshlutfalli á orlofsárinu þarf að taka tillit til þess í launaútreikningi við töku orlofsins.
4.4. Sumarorlof
Tímabil sumarorlofs er frá 1. maí til 15. september.
Starfsmaður á rétt á að fá 20 daga orlof, þar af 15 daga samfellda á sumarorlofstímabilinu og allt að fullu orlofi á sama tíma, verði því við komið vegna starfa stofnunar.
4.5. Ákvörðun orlofs
Yfirmaður ákveður, í samráði við starfsmann, hvenær orlof skuli veitt. Yfirmanni er skylt að verða við óskum starfsmanna um hvenær orlof skuli veitt enda verði því við komið vegna starfsemi stofnunar. Ákvörðun um sumarorlof skal liggja fyrir svo fljótt sem verða má og eigi síðar en 31. mars og tilkynnt starfsmanni með sannanlegum hætti, svo sem í tímaskráningarkerfi stofnunar, nema sérstakar aðstæður hamli.
Sé orlof eða hluti orlofs tekið utan sumarorlofstímabils, að skriflegri beiðni yfirmanns, skal sá hluti orlofsins lengjast um 25%.
4.6. Frestun orlofs
Flutningur orlofs milli ára er óheimill, sbr. þó grein 4.6.2 og 4.6.3.
Ef starfsmaður tekur ekki orlof eða hluta af orlofi, að skriflegri beiðni yfirmanns, getur orlofið geymst til næsta orlofsárs, enda hafi starfsmaður ekki lokið orlofstöku á orlofsárinu. Sama gildir um starfsmann í fæðingarorlofi. Í slíkum tilvikum getur uppsafnað orlof þó aldrei orðið meira en 60 dagar.
Upplýsingar um stöðu þegar áunnins og ótekins orlofs skulu vera starfsmönnum aðgengilegar í tímaskráningarkerfi stofnunar.
Veikist starfsmaður í orlofi, telst sá tími sem veikindum nemur ekki til orlofs, enda sanni starfsmaður með læknisvottorði að hann geti ekki notið orlofs.
Tilkynna skal yfirmanni án tafar með sannanlegum hætti ef um veikindi eða slys í orlofi er að ræða.
Í slíkum tilvikum er heimilt að flytja ótekið orlof til næsta árs.
Komi starfsmaður úr öðru starfi án þess að hafa þar notið áunnins orlofs, þá á hann rétt á launalausu orlofi þar til 30 daga orlofi er náð.
Hafi starfsmaður sem átti gjaldfallið orlof þann 1. maí 2020, allt að 60 dagar, ekki nýtt þá daga fyrir 30. apríl 2023, falla þeir dagar niður sem eftir standa.
4.7. Áunninn orlofsréttur
Greiða skal dánarbúi áunninn orlofsrétt látins starfsmanns.
4.8. Orlofssjóður
Ríkissjóður greiðir sérstakt gjald í orlofssjóð Eflingar - stéttarfélags. Gjald þetta skal nema 0,5% af heildarlaunum félagsmanna í þjónustu ríkisins. Gjaldið skal greiða mánaðarlega eftir á skv. útreikningi launagreiðanda.
5. Ferðir og gisting
5.1. Ferðakostnaður samkvæmt reikningi
Kostnaður vegna ferðalaga innanlands á vegum vinnuveitanda skal greiðast eftir reikningi, enda fylgi fullnægjandi frumgögn. Sama gildir ef hluti vinnudags er unninn svo langt frá föstum vinnustað að starfsmaður þarf að kaupa sér fæði utan heimilis eða fasts vinnustaðar.
Starfsmenn skulu fá fyrirframgreiðslu áætlaðs ferðakostnaðar.
Um uppgjör ferðakostnaðar, þar með talið akstursgjald, fer eftir sömu reglum og um uppgjör yfirvinnu.
5.2. Dagpeningar innanlands
Greiða skal gisti- og fæðiskostnað með dagpeningum, sé um það samkomulag eða ekki unnt að leggja fram reikninga.
Dagpeningar á ferðalögum innanlands skulu ákveðnir af nefnd skv. gr. 5.7.
Sé gist í húsnæði í eigu eða á vegum stofnunar, greiðast ekki dagpeningar fyrir gistingu nema um annað sé samið í hvert sinn.
Samkomulag er milli aðila um að dagpeningum ferðakostnaðarnefndar fyrir fæðiskostnað skuli skipt í 8 einingar fyrir allar máltíðir dagsins þannig:
1. árbítur 1 ein. 2.075 kr.
2. morgunkaffi 1 ein. 2.075 kr.
3. hádegisverður 2 ein. 4.150 kr.
4. síðdegiskaffi 1 ein. 2.075 kr.
5. kvöldverður 2 ein. 4.150 kr.
6. kvöldkaffi 1 ein. 2.075 kr.
Ofangreindar fjárhæðir gilda frá 1. október 2024.
Dagpeningar skv. grein 5.2.4 er umsamin endurgreiðsla á útlögðum kostnaði. Þar af leiðir að á vinnustöðum þar sem kaffitímar hafa verið felldir niður til styttingu á daglegum vinnutíma, koma þeir kaffitímar ekki til talningar á dagpeningaeiningum.
5.3. Greiðsluháttur
Fyrirfram skal af stofnun og starfsmanni ákveðið hvaða háttur á greiðslu ferðakostnaðar skal viðhafður hverju sinni. Í hverju einstöku ferðalagi má einungis hafa einn greiðsluhátt, þ.e. greiðslu skv. framlögðum reikningum eða greiðslu dagpeninga.
5.4. Vinnusókn og ferðir
Starfsmaður skal sækja vinnu til fasts ráðningarstaðar á eigin vegum og í tíma sínum.
Frá grein 5.4.1 eru eftirtalin frávik:
Starfsmanni skal séð fyrir ferð eða honum greiddur ferðakostnaður að og frá vinnustað ef öll eftirfarandi skilyrði eru uppfyllt:
Starfsmanni er ekki séð fyrir ferð eða honum greiddur ferðakostnaður fyrir lengri vegalengd en sem nemur 15 km (loftlína) frá vinnustað.
Ef ákvæði greinar 5.4.2.1 eiga ekki við, en vinnustaður er innan þéttbýlis, skal starfsmanni séð fyrir ferðum að og frá vinnustað innan 15 km fjarlægðar (loftlína), en þó utan 1,5 km (loftlína), þegar starfsmaður hefur eða lýkur vinnu á tímabilinu frá kl. 00:00 til kl. 07:00 virka daga og frá kl. 00:00 til kl. 12:00 á almennum eða á sérstökum frídögum skv. gr. 2.1.4.2 og 2.1.4.3.
Þær stofnanir sem staðsettar eru a.m.k. 1,5 km utan ytri marka næsta þéttbýlis skulu, í stofnanasamningi skv. kafla 11, semja um greiðslu ferðakostnaðar fyrir þá starfsmenn sem ekki búa á staðnum.
Heimilt er í stofnanasamningi skv. kafla 11 að semja nánar um hvernig ákvæði kafla þessa skulu framkvæmd í einstökum tilfellum, svo og ef um sérstakar aðstæður er að ræða til dæmis dvöl í óbyggðum, á sjó eða langdvöl á ferðum.
5.5. Ferðatími erlendis
Þegar starfsmaður fer utan að frumkvæði vinnuveitanda og á vegum hans skulu greiðslur vegna slíks óhagræðis vera með eftirfarandi hætti:
Sé brottför flugs á virkum degi fyrir kl. 10:00 og/eða heimkoma eftir kl. 15:00 skal starfsmaður fá greiðslu sem nemur þremur álagsstundum á 33,33% álagi skv. gr. 1.5.1 fyrir hvort tilvik.
Á almennum og sérstökum frídögum skal samsvarandi greiðsla nema sex álagsstundum á 55% álagi skv. gr. 1.5.1, án tillits til þess hvenær dags flugið er.
Heimilt er að semja um frítíma í stað greiðslu ferðatíma þannig að 33,33% álag jafngildi 20 mínútna fríi, 55% álag jafngildi 33 mínútna fríi.
5.6. Dagpeningar á ferðum erlendis
Ferðakostnaður á ferðalögum erlendis annar en fargjöld greiðist með dagpeningum sem skulu ákveðnir af nefnd skv. gr. 5.7.
Af dagpeningum á ferðalögum erlendis ber að greiða allan venjulegan ferðakostnað, annan en fargjöld, svo sem kostnað vegna ferða að og frá flugvöllum, fæði, húsnæði, minniháttar risnu og hvers konar persónuleg útgjöld.
5.7. Dagpeningar vegna námskeiða o.fl.
Dagpeningar vegna námskeiða, þjálfunar - og eftirlitsstarfa skulu ákveðnir af nefnd skv. gr. 5.7.
5.8. Ferðakostnaðarnefnd
Fjárhæðir dagpeninga fyrir gisti- og fæðiskostnað, svo og endurgjalds fyrir afnot af einkabifreiðum starfsmanna samkvæmt samningi þessum, eru þær sömu og ákveðnar eru af ferðakostnaðarnefnd ríkisins.
5.9. Heimflutningur fjarri vinnustað
Þegar starfsmaður vinnur fjarri reglulegum vinnustað eða heimastöð þess vinnuflokks er hann tilheyrir, skal hann eiga rétt á ókeypis flutningi í vinnutíma til og frá heimastöð eins og hér segir:
1. Vikulega ef vegalengd frá dvalarstað vinnuflokks til heimastöðvar flokksins eftir aðalleið er innan við 450 km.
2. Hálfsmánaðarlega ef sú vegalengd er 451 km. eða meira. Starfsmanni skal tryggt eigi skemmra frí en 48 klst. milli ferða skv. þessum lið.
Þrátt fyrir ákvæði gr. 5.8.1 eiga vinnuflokkar rétt á ókeypis flutningi daglega í vinnutíma frá dvalarstað til heimastöðvar ef vegalengd frá heimastöð er innan við 60 km og færð eða veður hamla ekki heimflutningum.
Ef um einn eða tvo menn er að ræða, skulu þeim á sama hátt tryggðar ferðir að og frá vinnustað með ökutæki stofnunar eða á eigin bifreið gegn km-gjaldi.
Starfsmenn vinnuflokks mega semja sín á milli um að fækka heimferðum frá því sem getið er hér að framan, ef þeir hafa komið sér saman um að draga saman frí.
Um heimflutning, sem ekki fellur undir ákvæðin hér að framan, skal semja hverju sinni.
6. Aðbúnaður og hollustuhættir
6.1. Réttur starfsmanna
Allir starfsmenn skulu njóta réttinda skv. lögum nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, enda falli starf þeirra ekki undir önnur lög.
6.2 Um vinnustaði
Vinnustaður skal þannig úr garði gerður, að þar sé gætt fyllsta öryggis og góðs aðbúnaðar og hollustuhátta, sbr. VI. kafla laga nr. 46/1980.
Gert er ráð fyrir því að starfsfólk geti sinnt reglubundnum störfum sínum innan hefðbundins vinnudags. Mikilvægt er að stofnanir setji sér viðverustefnu þar sem m.a. er skerpt á skilum milli vinnu og einkalífs. Í þeim tilvikum sem starfsfólk þarf að sinna vinnu utan hefðbundins vinnutíma skal það koma fram í starfslýsingu og starfskjörum viðkomandi. Að öðrum kosti skal greiða sérstaklega fyrir vinnuframlag sem yfirmaður krefst af starfsmanni utan hefðbundins vinnutíma.
6.2. Um vinnustaði
6.3. Lyf og sjúkragögn
Algengustu lyf og sjúkragögn skulu vera fyrir hendi á vinnustað til nota við fyrstu aðgerð í slysatilfellum. Lyf og sjúkragögn skulu vera í vörslu og á ábyrgð verkstjóra og trúnaðarmanna.
6.4. Öryggiseftirlit
Á vinnustöðum skal vera fyrir hendi til afnota tæki og öryggisbúnaður, sem Vinnueftirlit ríkisins telur nauðsynlegan.
Skipa skal öryggisverði, öryggistrúnaðarmenn og öryggisnefndir í samræmi við II. kafla laga nr. 46/1980.
6.5. Slysahætta
Varast skal eftir föngum, að starfsmaður sé einn við störf þar sem slysahætta er mikil.
Um þetta atriði skal semja þar sem það á við.
6.6. Tilkynningaskylda um vinnuslys
Komi fyrir slys eða eitrun á vinnustað skal fyrirsvarsmaður viðkomandi stofnunar tilkynna það til lögreglu eða Neyðarlínu og Vinnueftirlits ríkisins símleiðis eða með öðrum hætti svo fljótt sem verða má og eigi síðar en innan sólarhrings.
Að öðru leyti skal farið eftir reglum nr. 920/2006, um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs á vinnustöðum.
Launagreiðandi skal einnig tilkynna Tryggingastofnun ríkisins, slysatryggingadeild, um slys sem verða á vinnustað eða beinni leið til eða frá vinnu, á sérstökum eyðublöðum sem þar fást. Á meðan starfsmaður fær greidd slysalaun frá launagreiðanda af völdum óvinnufærni, fær launagreiðandi greidda slysadagpeninga frá slysatryggingadeild.
6.7. Læknisskoðun / veikindi
Á vinnustöðum þar sem sérstök hætta er á heilsutjóni starfsmanna getur viðkomandi stéttarfélag óskað sérstakrar læknisskoðunar á starfsfólki. Telji sérmenntaður embættislæknir Vinnueftirlits ríkisins slíka skoðun nauðsynlega skal hún framkvæmd eins fljótt og unnt er.
7. Tryggingar
7.1. Slysatryggingar
Starfsmenn skulu slysatryggðir allan sólarhringinn fyrir dauða eða vegna varanlegrar örorku. Um trygginguna gilda mismunandi bótafjárhæðir og tryggingaskilmálar eftir því hvort starfsmaður verður fyrir slysi í starfi eða utan starfs. Um skilmála trygginga þessara gilda sérstakar reglur nr. 30/1990 og nr. 31/1990 sem fjármálaráðherra hefur sett.
Dánarslysabætur eru:
1. Ef hinn látni var ógiftur og lætur ekki eftir sig barn undir 18 ára aldri og hefur ekki séð fyrir foreldri eða foreldrum, 67 ára og eldri:
vegna slyss utan starfs 1.469.500 kr.
vegna slyss í starfi 1.469.500 kr.
Rétthafar þessara dánarbóta eru lögerfingjar.
2. Ef hinn látni var ógiftur en lætur eftir sig barn (börn) undir 18 ára aldri og/eða hefur sannanlega séð fyrir foreldri eða foreldrum, 67 ára og eldri:
vegna slyss utan starfs 4.501.300 kr.
vegna slyss í starfi 10.760.000 kr.
Rétthafar þessara dánarbóta eru foreldrar og börn. Taki báðir þessir aðilar bætur, rennur 1/3 hluti bóta til foreldra en 2/3 hlutar bóta skiptast milli barna að jöfnu.
3. Ef hinn látni var í hjúskap eða í sambúð sem að öðru leyti má jafna til hjúskapar og sem staðið hefur a.m.k. í 2 ár samfellt fyrir andlát hans, skulu bætur til maka eða sambúðaraðila vera:
vegna slyss utan starfs 6.157.700 kr.
vegna slyss í starfi 17.559.800 kr.
Rétthafi dánarbóta þessara er viðkomandi maki eða sambúðaraðili.
4. Ef hinn látni lætur eftir sig barn undir 18 ára aldri, til hvers barns:
vegna slyss utan starfs 1.469.500 kr.
vegna slyss í starfi 3.511.600 kr.
Stundi barn hins látna á aldrinum 18-25 ára nám á framhaldsskóla- eða háskólastigi í a.m.k. sex mánuði ársins er hinn tryggði andast, á það sama rétt til bóta.
Rétthafar dánarbóta þessara eru viðkomandi börn. Bætur greiðast til fjárhaldsmanns ófjárráða barns.
5. Með börnum í 2. og 4. tölul. er átt við kynbörn, kjörbörn, stjúpbörn, börn sambúðaraðila og fósturbörn, sem hinn látni var framfærsluskyldur við, sbr. 53. gr. barnalaga, nr. 76/2003.
6. Bætur greiðast aðeins samkvæmt einum af töluliðum 1, 2 eða 3. Til viðbótar við bætur skv. 2. og 3. tölul. geta komið bætur skv. 4. tölul.
Tryggingarfjárhæðir vegna varanlegrar örorku eru:
vegna slyss utan starfs 11.836.800 kr.
vegna slyss í starfi 31.229.100 kr.
Bætur greiðast í hlutfalli við tryggingarfjárhæðirnar, þó þannig að hvert örorkustig frá 26-50% vegur tvöfalt og hvert örorkustig frá 51-100% vegur þrefalt.
Framangreindar tryggingarfjárhæðir miðast við vísitölu neysluverðs í október 2025, 661,4 stig. Vísitölubinding bóta takmarkast við 3 ár frá slysadegi.
Bótafjárhæðir eru birtar á vef fjármála- og efnahagsráðuneytisins.
Verði ríkissjóður eða vinnuveitandi skaðabótaskyldur gagnvart vátryggða, skulu slysabætur skv. slysatryggingum þessum koma að fullu til frádráttar skaðabótum er honum kann að verða gert að greiða.
Starfsmaður sem í starfi sínu sinnir einstaklingi sem að takmörkuðu eða jafnvel engu leyti getur borið ábyrgð á gerðum sínum, á rétt á að beina skaðabótakröfu sinni vegna líkams- eða munatjóns að launagreiðanda. Við mat og uppgjör kröfunnar gilda almennar reglur skaðabótaréttarins.
Kafli þessi um slysatryggingar, svo breyttur, gildir frá undirskriftardegi.
7.2. Farangurstrygging
Farangur starfsmanna á ferðalögum á vegum vinnuveitanda skal tryggður skv. reglum um farangurstryggingu nr. 281/1988.
7.3. Persónulegir munir
Verði starfsmaður sannanlega fyrir tjóni á algengum nauðsynlegum fatnaði og munum við vinnu, svo sem úrum, gleraugum o.s.frv., skal það bætt skv. mati. Náist ekki samkomulag, skal tjónið metið af einum fulltrúa frá hvorum aðila.
Slík tjón verða einungis bætt ef þau verða vegna óhapps á vinnustað. Eigi skal bæta slík tjón ef þau verða sannanlega vegna gáleysis eða hirðuleysis starfsmanns.
8. Verkfæri og vinnuföt
8.1. Verkfæri
Starfsmenn eru eigi skyldugir að leggja sér til verkfæri nema svo sé sérstaklega um samið.
8.2. Einkennis- og hlífðarföt
Þar sem krafist er einkennisfatnaðar eða sérstök hlífðarföt eru nauðsynleg, t.d. vinnusloppar, skal starfsmönnum séð fyrir slíkum fatnaði, þeim að kostnaðarlausu. Sama gildir um hlífðarföt vegna óþrifalegra starfa og starfa sem hafa óvenjulegt fataslit í för með sér.
Starfsmönnum skal lagður til þeim að kostnaðarlausu sá hlífðarútbúnaður sem krafist er skv. öryggisreglum, (svo sem öryggisskó, eyrnaskjól, gasgrímur og öryggishjálma), enda er starfsmönnum skylt að nota hann.
Um hlífðarfatnað er fjallað í viðauka 1 með kjarasamningi aðila undirrituðum 7. apríl 2004.
Hreinsun á fatnaði skv. gr. 8.2.1 og 8.2.2 skal látin í té starfsmanni að kostnaðarlausu tvisvar á ári. Meiriháttar viðgerðir og tjón á slíkum fatnaði skal bætt af vinnuveitandans hálfu. Starfsmenn skulu fara vel og samviskusamlega með vinnufatnað og hlífðarföt.
Ef starfsmaður lætur af starfi, skal hann skila seinasta einkennisfatnaði er hann fékk.
Samið skal við félögin nánar um þessi atriði, svo sem að hvaða marki skuli taka tillit til sérstaklega mikilla óhreininda við störf, sbr. viðauka 1.
8.3. Fatapeningar
Heimilt er að greiða starfsmanni fatapeninga, kr. 28 (frá 1. apríl 2024) á unna stund. Kemur sú greiðsla í stað úthlutunar almenns hlífðarfatnaðar.
Frá 1. apríl 2025 kr.30
Frá 1. apríl 2026 kr. 31
Frá 1. apríl 2027 kr. 33
Fatapeningar taka hækkunum samkvæmt áfangahækkunum launa.
Greiðsla hvers fermetra í flatarmældri ræstingu er samsvarandi kr. 5,82. Þá er 750/156 = 4,8077. 28/4,8077 = 5,82 (gildir frá 1. nóvember 2024).
Á heilbrigðisstofnunum þar sem þess er krafist, vegna sérstakra meðferðarúrræða, að starfsmaður noti eigin fatnað í stað vinnuslopps eða álíka hlífðarfatnaðar skv. gr. 8.2, er vinnuveitanda í stað þess heimilt að greiða starfsmanni sérstaka fatapeninga að upphæð 4.125 kr. á mánuði miðað við fullt starf í dagvinnu.
Greiðsla þessi skal breytast á þriggja mánaða fresti í samræmi við breytingu fataliðar í vísitölu neysluverðs (031 föt) með vísitölu septembermánaðar 2025 sem grunnvísitölu (178,3 stig miðað við undirvísitölur frá 2008).
9. Afleysingar
9.1. Staðgenglar
Aðilar eru um það sammála, að eigi þurfi að jafnaði að fela starfsmanni sérstaklega að gegna starfi yfirmanns nema fjarvera yfirmannsins vari lengur en 7 vinnudaga samfellt.
9.2. Launað staðgengilsstarf
Sé aðalstarf starfsmannsins launað sem staðgengilsstarf yfirmanns, ber starfsmanni laun skv. flokki yfirmanns, gegni hann starfi hans lengur en 4 vikur samfellt eða hann hafi gegnt starfi yfirmanns lengur en 6 vikur á hverjum 12 mánuðum. Laun skv. flokki yfirmanns greiðast einungis frá lokum nefndra 4 eða 6 vikna.
9.3. Aðrir staðgenglar
Starfsmaður sem ekki er í stöðu staðgengils yfirmanns, en er falið að gegna störfum yfirmanns í forföllum hans eða störfum annars hærra launaðs starfsmanns, skal taka laun skv. launaflokki hins forfallaða starfsmanns þann tíma, er hann gegnir starfi hans.
10. Fræðslumál
10.1. Starfsþjálfun á vegum stofnana og launað námsleyfi
Starfsmaður sem sækir fræðslu- eða þjálfunarnámskeið skv. heimild stofnunar, eða í samræmi við endurmenntunar-/starfsþróunaráætlun viðkomandi stofnunar, skal halda reglubundnum launum á meðan og fá greiddan kostnað skv. ákvæðum 5. kafla.
Starfsmaður sem með samþykki stjórnar og/eða forstöðumanns viðkomandi stofnunar stundar viðurkennt nám varðandi starf sitt eða sækir viðurkennd framhalds- eða endurmenntunarnámskeið haldi föstum launum með fullu vaktaálagi meðan slíkt nám varir, allt að þremur mánuðum á hverjum þremur starfsárum. Launahlutfall í námsleyfi sé sem næst meðaltali launa þann tíma sem rétturinn vannst á.
Heimilt er að veita skemmri eða lengri námsleyfi á skemmra eða lengra árabili.
10.2. Launalaust leyfi
Starfsmaður skal eiga rétt á launalausu leyfi ef honum býðst tækifæri og/eða styrkur til að vinna að tilteknu verkefni, m.a. tengdu starfi hans. Slíkt leyfi skal tekið í samráði við yfirmann stofnunar.
10.3. Þróunar- og símenntunarsjóður
Launagreiðandi greiðir mánaðarlega framlag er nemi 0,82% af heildarlaunum félagsmanna Eflingar í sérstakan sjóð, Þróunar- og símenntunarsjóð.
11. Stofnanaþáttur og samstarfsnefndir
11.1. Skilgreining
Stofnanasamningur er hluti af kjarasamningi og er meðal annars ætlað að stuðla að skilvirkara launakerfi sem tekur mið af þörfum og verkefnum stofnunar og starfsmanna hennar. Hann er sérstakur samningur milli stofnunar og stéttarfélags um aðlögun tiltekinna þátta kjarasamningsins að þörfum stofnunar og starfsmanna með hliðsjón af eðli starfsemi, skipulagi og/eða öðru því sem gefur stofnun sérstöðu. Samstarfsnefndir eða nefndir samkvæmt gr. 11.4.1 annast gerð og breytingar stofnanasamninga.
11.2. Markmið
Aðilar kjarasamningsins eru sammála um að markmið þeirra, með að færa í hendur stofnunar og stéttarfélags/starfsmanna hennar útfærslu tiltekinna þátta kjarasamningsins, er að styrkja starfsemi viðkomandi stofnunar þegar til lengri tíma er litið og skapa þannig forsendur fyrir betri starfsskilyrðum starfsmanna. Einnig að færa ákvörðun um launasetningu starfa nær starfsvettvangi þar sem hægt er að bregðast hraðar við breytingum sem eiga sér stað á störfum og skipulagi stofnana.
Markmið stofnanasamnings er að efla samstarf starfsmanna og stjórnenda á vinnustað til þess að auka gæði opinberrar þjónustu. Einnig að gefa starfsmönnum tækifæri til að þróast og bæta sig í starfi og þar með að auka möguleika á bættum kjörum.
Samstarfinu er ætlað að bæta rekstrarskipulag stofnunar, bæta nýtingu rekstrarfjármagns og skapa grundvöll fyrri aukinni hagræðingu og skilvirkara launakerfi.
11.3. Gerð stofnanasamnings
Við gerð stofnanasamnings skal semja um röðun starfa í launaflokka skv. 11.3.2.1 og þar skulu fyrst og fremst metin þau verkefni og sú ábyrgð sem í starfinu felst auk þeirrar færni (kunnáttustig/sérhæfing) sem þarf til að geta innt starfið af hendi.
Starfslýsing er ein af forsendum röðunar starfa í launaflokka og skal hún endurskoðuð í takt við þróun viðkomandi starfs og skal þá jafnframt endurmeta röðun starfsins.
Meta skal persónu- og tímabundna þætti til röðunar í álagsþrep. Slíkt álag skal háð endurmati. Tímabundnir þættir geta verið breytilegir frá einum tíma til annars. Forsendur álagsþátta skulu endurskoðaðar við breytingar á starfssviði starfsmanns eða eftir nánari útfærslu í stofnanasamningi.
Við ákvörðun á röðun starfa verði almennt byggt á því að um sé að ræða þrjá þætti sem mynda samsetningu launa hjá hverjum og einum. Þættirnir eru:
Röðun starfs.
Röðun miðist við að um viðvarandi/stöðugt verksvið sé að ræða og skulu skilgreiningar starfaflokkunar Hagstofunnar (nú ÍSTARF95, 2. útgáfa) hafðar til hliðsjónar. Þar skulu fyrst og fremst metin þau verkefni og ábyrgð (svo sem stjórnun) sem í starfinu felast auk þeirrar færni (menntun/kunnáttustig/sérhæfing) sem þarf til að geta innt starfið af hendi. Þá skal litið til þess hvar tiltekið starf er staðsett innan skipurits stofnunar eða annars formlegs starfsskipulags.
Persónubundnir þættir.
Laun fyrir persónubundna þætti eru varanleg enda umbun fyrir t.d. kunnáttu eða reynslu viðkomandi starfsmanns. Dæmi um persónubundna þætti:
Sérstök þekking eða færni sem nýtist í starfi, þar með talin sérstök fagreynsla sem gerir starfsmann verðmætari í starfi.
Markaðsálag eða eftirspurnarálag.
Sjálfstæði í vinnubrögðum, frumkvæði eða góður árangur í starfi.
Aukin hæfni starfsmanns, t.d. formleg menntun eða framtak starfsmanns við að afla sér símenntunar og þekkingar sem að gagni kemur í starfi, t.d. með starfstengdum námskeiðum. Sérstaklega skal meta formlegt nám sem lokið er með viðurkenndri prófgráðu.
Starfsaldur hjá stofnun (umbun fyrir tryggð við stofnun) eða sambærilegum stofnunum (umbun fyrir yfirfærslu þekkingar eða vinnubragða).
Tímabundnir þættir eru t.d. frammistaða eða álag vegna tímabundinna viðbótarverkefna. Dæmi um tímabundna þætti:
Þættir skv. 11.3.2.3 eru eingöngu metnir til röðunar í álagsþrep. Tímabundnir þættir eru oftast einstaklingsbundnir en geta þó einnig tengst hópum og jafnvel árangri hópa.
Ofangreindir þættir geta verið breytilegir frá einum tíma til annars og álag á laun því breytilegt. Ofangreinda þætti skal endurskoða við breytingar á starfssviði starfsmanns eða eftir nánari útfærslu í stofnanasamningi.
11.4. Breyttar forsendur
Heimilt er hvorum aðila um sig, stofnun eða fulltrúum stéttarfélags að óska eftir endurskoðun stofnanasamnings verði umtalsverðar breytingar á forsendum hans. Eigi sjaldnar en annað hvert ár skal metið hvort forsendur starfaflokkunar hafi breyst þannig að ástæða sé til að gera breytingar á stofnanasamningnum.
Hjá þeim stofnunum sem ekki fara með framkvæmd kjarasamningsins og hafa þar af leiðandi ekki eigin samstarfsnefnd, skal sérstök nefnd sem skipuð er allt að 3 fulltrúum frá hvorum aðila, þ.e. stéttarfélagi/starfsmönnum og stofnun, gera samning, um breytingu á stofnanaþætti, sem háður er staðfestingu samstarfsnefndar.
Sem dæmi um breytingar á forsendum má nefna breytta starfaflokkun í miðlægum kjarasamningi og breytingar á forsendum starfaflokkunar hjá stofnun og/eða breytingar á hlutverki eða starfsemi stofnunar.
Verði ágreiningur um hvort ástæða sé til breytinga skal honum vísað til samningsaðila, þ.e. fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs og Eflingar.
11.5. Skipan og hlutverk samstarfsnefnda
Hjá þeim stofnunum ríkisins sem fara með framkvæmd kjarasamninga í umboði fjármálaráðherra, skal komið á sjálfstæðum samstarfsnefndum, sem skipaðar eru allt að 3 fulltrúum frá hvorum aðila, þ.e. stéttarfélagi/starfsmönnum og stofnun og 3 til vara. Að öllu jöfnu skal trúnaðarmaður á vinnustað vera í forsvari í nefndinni af hálfu Eflingar. Forstöðumaður tilnefnir fulltrúa stofnunar.
Samstarfsnefnd hafi m.a. það hlutverk að fjalla um forsendur starfaflokkunar, röðun einstakra starfa í launaflokka og koma á sáttum í ágreiningsmálum sem rísa kunna út af samningi þessum. Eins skal nefndin fjalla um röðun starfa skv. 25. gr. laga nr. 94/1986, um kjarasamninga opinberra starfsmanna. Í sérstökum tilvikum þar sem starfsmaður fellur ekki að hinum almennu skilgreiningum er gilda um tiltekið starf í viðkomandi launaflokki er heimilt, með samkomulagi í samstarfsnefnd, að raða honum í hærri launaflokk.
Hjá þeim stofnunum sem ekki fara með framkvæmd kjarasamninga skulu samningsaðilar með sama hætti tilnefna allt að 3 fulltrúa í samstarfsnefnd og 3 til vara. Fjársýsla ríkisins annast, samkvæmt framsali, þátt fjármálaráðherra fyrir þær stofnanir sem ekki fara með framkvæmd kjarasamninga.
11.6. Starfshættir samstarfsnefnda
Hvor aðili um sig getur skotið ágreiningsefnum til nefndarinnar og kallað hana til starfa. Beina skal erindi til gagnaðila með skriflegum hætti. Gagnaðili skal koma á samstarfsnefndarfundi svo fljótt sem auðið verður en þó ekki síðar en fjórum vikum eftir að erindið berst. Samstarfsnefnd skal svara erindum innan 5 vikna frá því að þau voru fyrst borin formlega fram á fundi nefndarinnar. Verði samstarfsnefnd sammála um breytingar á röðun eða öðru því sem til hennar hefur verið vísað, skal sú breyting gilda frá og með næstu mánaðamótum eftir að erindið var fyrst formlega borið fram í nefndinni nema annað sé sérstaklega ákveðið.
Náist ekki samkomulag í nefndinni innan þriggja mánaða frá því að málið kemur til meðferðar á vettvangi hennar, getur hvor aðila um sig óskað eftir því að inn í samstarfsnefndina komi annars vegar fulltrúi frá ráðuneyti viðkomandi stofnunar og hins vegar fulltrúi tilnefndur af viðkomandi félagi.
12. Réttur starfsmanna vegna veikinda og slysa
12.1. Tilkynningar, vottorð og útlagður kostnaður
Ef starfsmaður verður óvinnufær vegna veikinda eða slyss, skal hann þegar tilkynna það yfirmanni sínum sem ákveður hvort læknisvottorðs skuli krafist og hvort það skuli vera frá trúnaðarlækni hlutaðeigandi stofnunar. Krefjast má læknisvottorðs af starfsmanni vegna óvinnufærni hvenær sem forstöðumanni/yfirmanni stofnunar þykir þörf á.
Ef starfsmaður kemur ekki til starfa vegna veikinda eða slyss í meira en 5 vinnudaga samfleytt, skal hann sanna óvinnufærni sína með læknisvottorði. Ef um er að ræða endurteknar fjarvistir starfsmanns, skal hann sanna óvinnufærni sína með læknisvottorði eftir nánari ákvörðun forstöðumanns/yfirmanns.
Ef starfsmaður er óvinnufær vegna veikinda eða slyss um langan tíma, skal hann endurnýja læknisvottorð sitt eftir nánari ákvörðun forstöðumanns/yfirmanns en þó ekki sjaldnar en mánaðarlega. Frá þessu má þó veita undanþágu eftir tillögu trúnaðarlæknis ef hann telur auðsætt að um lengri veikindafjarvist verði að ræða.
Skylt er starfsmanni sem er óvinnufær vegna veikinda eða slyss að gangast undir hverja þá venjulega og viðurkennda læknisrannsókn sem trúnaðarlæknir kann að telja nauðsynlega til þess að skorið verði úr því hvort forföll séu lögmæt, enda sé kostnaður vegna viðtals við lækni og nauðsynlegra læknisrannsókna greidd af vinnuveitanda.
Endurgreiða skal starfsmanni gjald vegna læknisvottorða sem krafist er skv. gr. 12.1.1-12.1.4. Sama gildir um viðtal hjá lækni vegna öflunar vottorðs.
Vinnuveitandi greiði starfsmanni þau útgjöld sem starfsmaður hefur orðið fyrir af völdum slyss á vinnustað og slysatryggingar almannatrygginga bæta ekki skv. 32. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar.
12.2. Réttur til launa vegna veikinda og slysa
Starfsmaður sem ráðinn er til starfa á mánaðarlaunum skv. gr. 1.1.1 í kjarasamningi í a.m.k. 2 mánuði, skal halda launum skv. gr. 12.2.6 - 12.2.7 svo lengi sem veikindadagar hans, taldir í almanaksdögum, verða ekki fleiri á hverjum 12 mánuðum en hér segir:
Starfstími Fjöldi daga
0- 3 mánuði í starfi 14 dagar
Næstu 3 mánuði í starfi 35 dagar
Eftir 6 mánuði í starfi 119 dagar
Eftir 1 ár í starfi 133 dagar
Eftir 7 ár í starfi 175 dagar
Við framantalinn rétt bætist auk þess réttur til mánaðarlauna skv. gr. 1.1.1 í kjarasamningi í 13 vikur eða 91 dag ef óvinnufærni stafar af vinnuslysi eðaatvinnusjúkdómi. Við þessi laun bætast ekki greiðslur skv. gr. 12.2.6-12.2.7.
Starfstími Fjöldi daga
Eftir 12 ár í starfi 273 dagar
Eftir 18 ár í starfi 360 dagar
Laun greiðast þó ekki lengur en ráðningu er ætlað að standa, nema þegar um vinnuslys er að ræða þá heldur starfsmaður greiðslum þar til hann telst vinnufær eða hann tæmir rétt sinn til launa hvort sem fyrr næst.
Starfsmaður sem ráðinn er í tímavinnu, sbr. þó gr. 12.2.3, eða er ráðinn skemur en 2 mánuði, skal halda launum skv. gr. 12.2.6 - 12.2.7 svo lengi sem veikindadagar hans, taldir í almanaksdögum, verða ekki fleiri á hverjum 12 mánuðum en hér segir:
Starfstími Fjöldi daga
Á 1. mánuði í starfi 2 dagar
Á 2. mánuði í starfi 4 dagar
Á 3. mánuði í starfi 6 dagar
Eftir 3 mánuði í starfi 14 dagar
Eftir 6 mánuði í starfi 30 dagar
Við framantalinn rétt bætist auk þess réttur til dagvinnulauna í 13 vikur eða 91 dag ef óvinnufærni stafar af vinnuslysi eða atvinnusjúkdómi. Við þessi laun bætast ekki greiðslur skv. gr. 12.2.6-12.2.7.
Laun greiðast þó ekki lengur en ráðningu er ætlað að standa, nema þegar um vinnuslys er að ræða þá heldur starfsmaður greiðslum þar til hann telst vinnufær eða hann tæmir rétt sinn til launa hvort sem fyrr næst.
Réttur eftirlaunaþega í tímavinnu, eða annars konar vinnu, til launa vegna óvinnufærni af völdum veikinda eða slysa skal vera 1 mánuður á hverjum 12 mánuðum. Laun í veikindum skal miða við meðaltal dagvinnulauna síðustu 3 mánuði fyrir veikindi.
Laun greiðast þó ekki lengur en ráðningu er ætlað að standa.
Starfsmaður sem skilar vinnuskyldu sinni óreglubundið eða með öðrum hætti en dagvinnumaður í reglubundinni vinnu, skal teljast hafa verið fjarverandi í eina viku þegar hann hefur verið óvinnufær vegna veikinda eða slysa sem nemur vikulegri vinnuskyldu hans og hlutfallslega þegar um styttri eða lengri fjarvist vegna óvinnufærni er að ræða.
Við mat á ávinnslurétti starfsmanns skv. gr. 12.2.1 skal auk þjónustualdurs hjá viðkomandi launagreiðanda einnig telja þjónustualdur hjá stofnunum ríkis, sveitarfélögum og sjálfseignarstofnunum sem kostaðar eru að meirihluta til af almannafé.
Á fyrstu 3 mánuðum samfelldrar ráðningar skal þó fyrri starfsaldur samkvæmt þessari grein ekki metinn nema að viðkomandi starfsmaður hafi samfelldan starfsaldur hjá framangreindum launagreiðendum í 12 mánuði eða meira.
Í fyrstu viku veikinda- og slysaforfalla eða þann tíma sem svarar til einnar viku vinnuskyldu starfsmanns greiðast auk mánaðarlauna skv. gr. 1.1.1 í kjarasamningi, fastar greiðslur svo sem fyrir yfirvinnu, vaktahvata, vakta-, gæsluvakta- og óþægindaálag og greiðslur fyrir eyður í vinnutíma enda sé um að ræða fyrirfram ákveðinn vinnutíma samkvæmt reglubundnum vöktum eða reglubundinni vinnu starfsmanns sem staðið hefur í 12 almanaksmánuði eða lengur eða er ætlað að standa a.m.k. svo lengi.
Eftir fyrstu viku veikinda- og slysaforfalla eða þann tíma sem svarar til einnar viku vinnuskyldu starfsmanns, skal hann auk launa sem greidd verða skv. gr. 12.2.6, fá greitt meðaltal þeirra yfirvinnustunda og breytingargjalda skv. gr. 2.6.2 sem hann fékk greiddar síðustu 12 mánaðarleg uppgjörstímabil yfirvinnu eða síðustu 12 heilu almanaksmánuðina. Við útreikning yfirvinnustunda samkvæmt þessari grein skal ekki telja með þær yfirvinnustundir sem greiddar hafa verið skv. gr. 12.2.6.
Starfsmaður skóla og annarra stofnana þar sem venjuleg starfsemi liggur niðri hluta ársins, skal í stað reglu þessarar aðeins fá greidda aðra yfirvinnu en greinir í gr. 12.2.6 þá mánuði sem venjuleg starfsemi fer fram og skal yfirvinnustundafjöldinn ákveðinn með því að finna mánaðarlegt meðaltal þeirra tilfallandi yfirvinnustunda sem hann fékk greiddar síðustu 9 heilu starfsmánuði stofnunarinnar eða samsvarandi tímalengd ef starfsmánuðir eru færri eða fleiri.
Ef starfsmaður er fjarverandi vegna orlofs á viðmiðunartímabili skv. gr. 12.2.7, skal telja að hann hafi sama meðaltal yfirvinnu orlofsdagana og hinn hluta tímabilsins.
Verði starfsmaður óvinnufær af völdum slyss á vinnustað eða á eðlilegri leið til eða frá vinnu, greiðast laun skv. gr. 12.2.7 frá upphafi fjarvistanna.
Ef starfsmaður að læknisráði og með leyfi forstöðumanns vinnur skert starf vegna slyss eða veikinda, skal miða greiðslu veikindalauna fyrir dagvinnu við það starfshlutfall sem vantar á að hann sinni fullu starfi.
12.3. Starfshæfnisvottorð
Starfsmaður sem verið hefur óvinnufær vegna veikinda eða slysa samfellt í 1 mánuð eða lengur, má ekki hefja starf að nýju nema læknir votti að heilsa hans leyfi. Krefjast má vottorðs trúnaðarlæknis hlutaðeigandi stofnunar.
12.4. Lausn frá störfum vegna endurtekinnar eða langvarandi óvinnufærni vegna veikinda eða slysa
Ef starfsmaður er óvinnufær vegna veikinda eða slysa svo mánuðum skiptir á hverju ári um fimm ára tímabil og ekki er skýlaust vottað samkvæmt ákvæðum gr. 12.3.1 að hann hafi fengið heilsubót sem ætla megi varanlega, má leysa hann frá störfum vegna heilsubrests.
Þegar starfsmaður hefur verið samfellt frá vinnu vegna veikinda eða slysa launalaust í jafnlangan tíma og þann tíma er hann átti rétt á að halda launum í fjarveru sinni skv. gr. 12.2.1, má leysa hann frá störfum vegna heilsubrests.
Ekki skulu framangreind ákvæði um veikinda- og slysaforföll vera því til fyrirstöðu að starfsmaður láti af störfum er hann óskar þess ef hann er samkvæmt læknisvottorði orðinn varanlega ófær um að gegna starfi vegna vanheilsu. Krefjast má vottorðs trúnaðarlæknis hlutaðeigandi stofnunar.
12.5. Lausnarlaun og laun til maka látins starfsmanns
Þegar starfsmaður er leystur frá störfum skv. gr. 12.4.1-12.4.3, skal hann halda föstum launum skv. gr. 12.2.6 í 3 mánuði.
Sama gildir um greiðslu vegna látins starfsmanns ef hinn látni var í hjúskap, staðfestri samvist, skráðri sambúð eða sambúð sem að öðru leyti má jafna til hjúskapar í merkingu 37. gr. almannatryggingalaga nr. 100/2007.
Þegar starfsmanni er veitt lausn skv. gr. 12.4.1-12.4.3 eða hann andast, skal greiða laun hans, svo sem ella hefði verið gert, til loka lausnar- eða andlátsmánaðar áður en laun skv. gr. 12.5.1 -12.5.2 koma til álita. Þetta á þó ekki við ef launagreiðslum hefur áður lokið, t.d. vegna þess að réttur til launa í veikindum skv. gr. 12.2.1-12.2.10 var tæmdur.
12.6. Skráning veikindadaga
Halda skal skrá yfir veikindadaga starfsmanns við hverja stofnun. Ef starfsmaður flyst milli starfa, skal leggja saman veikindadaga hans í báðum störfum eftir því sem við á.
12.7. Veikindi og slysaforföll í fæðingarorlofi
Veikindatími starfsmanns í fæðingarorlofi telst ekki til veikindaforfalla og á starfsmaður ekki rétt til launa í veikinda- og slysatilvikum þann tíma.
12.8. Veikindi barna yngri en 13 ára
Foreldri/forráðamaður á rétt á að vera frá vinnu í samtals 12 vinnudaga (86,4) vinnuskyldustundir miðað við fullt starf) á hverju almanaksári vegna veikinda barna sinna undir 13 ára aldri, enda verði annarri umönnun ekki við komið. Í þessum fjarvistum skal greiða starfsmanni dagvinnulaun og vaktaálag skv. reglubundinni varðskrá/vaktskrá. Réttur þessi hefur ekki áhrif á rétt starfsmanns skv. öðrum greinum.
12.9. Styrktar- og sjúkrasjóður, Starfsendurhæfingarsjóður
Vinnuveitandi greiði mánaðarlega framlag í styrktar- og sjúkrasjóð Eflingar sem nemi 0,75% af heildarlaunum starfsmanns.
Iðgjald launagreiðanda í Starfsendurhæfingarsjóð skal nema 0,13% af heildarlaunum félagsmanna.
Þó skulu iðgjöld atvinnurekenda og þeirra sem stunda sjálfstæða starfsemi og lífeyrissjóða til starfsendurhæfingarsjóðs vera 0,10% af stofni til iðgjalds vegna áranna 2016 og 2017 í samræmi við ákvæði 33. gr. laga nr. 124/2015
12.10. Ágreiningsmál
Komi upp ágreiningur um túlkun þessa kafla skal leita álits sérstakrar samráðsnefndar um veikindarétt og skal það haft til hliðsjónar í samstarfsnefnd aðila.
13. Tilhögun fæðingarorlofs
13.1. Gildissvið
Kafli þessi tekur til foreldris sem er í a.m.k. 25% starfi og starfað hefur í samfellt 6 mánuði fyrir fæðingu barns síns hjá hlutaðeigandi launagreiðanda og er með gilda ráðningu við upphaf orlofsins.
13.2. Réttarstaða starfsmanna í fæðingarorlofi
Um uppsöfnun og vernd réttinda í fæðingarorlofi fer skv. 14. gr. laga nr. 95/2000, um fæðingar- og foreldraorlof.
Starfsmaður sem hefur töku fæðingarorlofs, telst skv. framangreindu vera leystur undan vinnuskyldu á meðan á fæðingarorlofi hans stendur, sbr. 29. gr. framangreindra laga.
Starfsmaður sem er í fæðingarorlofi nýtur réttinda til greiðslu sumarorlofs, persónu- og orlofsuppbótar
13.3. Mæðravernd og tæknifrjóvgun
Barnshafandi konur eiga rétt til nauðsynlegra fjarvista frá vinnu vegna mæðraskoðunar og skulu halda rétti til greiðslu dagvinnulauna og eftir atvikum vaktaálags skv. reglubundinni vaktskrá (eins og vegna veikinda barns), þurfi slík skoðun að fara fram í vinnutíma.
Þeir starfsmenn sem þurfa að vera fjarverandi vegna tæknifrjóvgunar halda rétti til greiðslu dagvinnulauna og eftir atvikum vaktaálags skv. reglubundinni vaktskrá (eins og vegna veikinda barns) í allt að 15 vinnudaga. Starfsmaður skal skila vottorði frá viðkomandi lækni.
14. Lífeyrissjóðsgreiðslur og viðbótarframlag til lífeyrissparnaðar
14.1. Greiðslur í lífeyrissjóði
Starfsmaður, 16 ára og eldri, skal greiða 4% af heildarlaunum í lífeyrissjóð viðkomandi stéttarfélags.
Mótframlag vinnuveitanda skal 11,5%. Mótframlag þetta byggir á eftirfarandi forsendum: Að ekki verði breytingar á lífeyriskerfi opinberra starfsmanna og ef tryggingastærðfræðilegar forsendur leiða til breytingar á mótframlagi hjá Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins þá breytist mótframlag samkvæmt þessari grein á sama hátt.
14.2. Viðbótarframlag til lífeyrissparnaðar
Í þeim tilvikum sem starfsmaður leggur til viðbótarframlag í séreignarsjóð, greiðir vinnuveitandi framlag á móti allt að 2% gegn 2% framlagi starfsmanns.
15. Launaseðill, félagsgjöld og launatöflur
15.1. Launaseðill
Við greiðslu launa til starfsmanns á hann rétt á að fá launaseðil merktan nafni sínu. Á launaseðli skulu tilgreind föst laun starfsmanns það tímabil sem greiðslan tekur til, fjöldi yfirvinnustunda, uppsöfnun frítökuréttar og sundurliðun einstakra tekna og frádráttarliða sem leiða til útgreiddrar launafjárhæðar.
15.2. Félagsgjöld
Launagreiðandi tekur að sér að halda eftir félagsgjöldum af kaupi starfsmanns til viðkomandi aðildarfélags og gera mánaðarlega skil á þeim til félagsins. Félagsgjöld skulu vera hlutfall af heildarlaunum starfsmanns. Breytingar á hundraðshluta félagsgjalda skulu tilkynntar launagreiðanda skriflega a.m.k. 4 vikum fyrir virkni þeirra í launakerfinu. Breytingar miðist við mánaðamót.
15.3. Launatöflur
Fjársýsla ríkisins í umboði fjármálaráðuneytisins, reiknar út launatöflur sem af samningi þessum leiðir. Þær skulu sendar Eflingu til umsagnar áður en þær eru birtar í launagreiðslukerfi ríkisins.
16. Félagsmálefni
16.1. Forgangsréttur
Félagsmenn Eflingar skulu hafa forgangsrétt til vinnu við störf þau sem samningur þessi tekur yfir, enda sé félagið jafnan opið til inngöngu fyrir fólk sem um það sækir og uppfyllir almenn inngönguskilyrði skv. samþykktum félagsins.
Fyrirsvarsmaður stofnunar skal ávallt hafa frjálst val um hvaða félagsmenn Eflingar eru ráðnir til vinnu.
16.2. Trúnaðarmenn
16.2.1 Kosning trúnaðarmanna
Starfsmönnum er heimilt að kjósa 1 trúnaðarmann á hverjum vinnustað þar sem starfa 5 - 50 starfsmenn og 2 trúnaðarmenn, séu starfsmenn fleiri en 50. Að kosningu lokinni tilnefnir viðkomandi stéttarfélag trúnaðarmennina. Verði kosningu ekki komið við, skulu trúnaðarmenn tilnefndir af félaginu.
Trúnaðarmenn verða eigi kosnir eða tilnefndir til lengri tíma en tveggja ára í senn.
16.3. Störf trúnaðarmanna
Trúnaðarmönnum á vinnustað skal í samráði við yfirmenn heimilt að verja, eftir því sem þörf krefur, tíma til starfa sem þeim kunna að verða falin af starfsmönnum á viðkomandi vinnustað og/eða viðkomandi aðildarfélagi vegna starfa sinna sem trúnaðarmanna og skulu laun þeirra ekki skerðast af þeim sökum.
Gögn sem trúnaðarmenn hafa aðgang að Trúnaðarmönnum skal heimilt í sambandi við ágreiningsefni að yfirfara gögn og vinnuskýrslur sem ágreiningsefnið varðar.
Að auki getur trúnaðarmaður að eigin frumkvæði óskað eftir upplýsingum um laun og starfskjör erlendra starfsmanna telji hann að ekki sé farið að ákvæðum kjarasamningsins. Sé trúnaðarmaður ekki til staðar getur starfsmaður stéttarfélags óskað upplýsinganna í hans stað.
Fara skal með allar upplýsingar sem fengnar eru á grundvelli þessarar greinar sem trúnaðarmál.
16.3.1 Aðstaða trúnaðarmanna
Trúnaðarmenn á vinnustað skulu hafa aðgang að læstri hirslu og aðgang að síma í samráði við yfirmenn.
16.3.2 Kvartanir trúnaðarmanna
Trúnaðarmenn skulu bera kvartanir starfsfólks upp við næsta yfirmann eða annan fyrirsvarsmann stofnunar áður en leitað er til annarra aðila.
16.4. Vinnustaðafundir
Trúnaðarmönnum hjá hverri stofnun skal heimilt að boða til fundar með starfsfólki tvisvar sinnum á ári í vinnutíma á vinnustað. Fundirnir hefjist einni klst. fyrir lok dagvinnutíma eftir því sem við verður komið. Til fundanna skal boðað í samráði við viðkomandi aðildarfélag og fyrirsvarsmenn stofnunarinnar með þriggja daga fyrirvara nema fundarefnið sé mjög brýnt og í beinum tengslum við vandamál á vinnustaðnum. Þá nægir eins dags fyrirvari. Laun starfsmanna skerðist eigi af þessum sökum fyrstu klukkustund fundartímans.
16.5. Þing, fundir, ráðstefnur og námskeið
Trúnaðarmönnum skal heimilt að sækja þing, fundi, ráðstefnur og námskeið á vegum viðkomandi stéttarfélags í allt að eina viku einu sinni á ári án skerðingar á reglubundnum launum. Sama gildir um stjórnarmenn félagsins. Tilkynna skal yfirmanni um slíkar fjarvistir með a.m.k. viku fyrirvara.
16.6. Störf við kjarasamningsgerð
Þeir félagsmenn sem kjörnir eru í samninganefnd eða kjörnefnd viðkomandi stéttarfélags, skulu fá leyfi til að sinna því verkefni án skerðingar á reglubundnum launum. Tilkynna skal yfirmanni um slíkar fjarvistir með eðlilegum fyrirvara.
16.7. Vernd trúnaðarmanna í starfi
Trúnaðarmenn skulu í engu gjalda þess hjá yfirmönnum stofnunar að þeir beri fram kvartanir fyrir hönd starfsmanna.
Óheimilt er að segja trúnaðarmönnum upp vinnu vegna starfa þeirra sem trúnaðarmanna eða láta þá á nokkurn annan hátt gjalda þess að viðkomandi stéttarfélag hefur falið þeim að gegna trúnaðarmannsstörfum fyrir sig.
16.8. Trúnaðarmannanámskeið
Trúnaðarmönnum á vinnustað skal gefinn kostur á að sækja námskeið sem miða að því að gera þá hæfari í starfi. Þeir sem námskeiðin sækja, skulu halda reglubundnum launum í allt að eina viku á ári. Í stofnunum þar sem starfa fleiri en 15 félagsmenn, skulu trúnaðarmenn halda reglubundnum launum í allt að tvær vikur á fyrsta ári. Þetta gildir um einn trúnaðarmann á ári hjá hverri stofnun, séu félagsmenn í starfi 5-50 en um tvo trúnaðarmenn, séu félagsmenn fleiri en 50. Námskeiðin skulu viðurkennd af samningsaðilum.
Ef trúnaðarmannanámskeið er skipulagt þannig að fjarvera trúnaðarmanns frá vinnu er ekki meiri en einn dag viku hverja, halda trúnaðarmenn reglulegum launum í allt að tíu virka daga á ári.
Sitji trúnaðarmaður heils dags námskeið verður honum ekki gert að sinna vinnu þann dag. Í öllum tilvikum skal tilkynna yfirmanni stofnunar með eðlilegum fyrirvara um fjarvistir vegna námskeiða.
17. Uppsagnarfrestur
17.1. Uppsagnarfrestur á ótímabundnum ráðningarsamningi
17.1.1 Uppsögn á reynslutíma
Gagnkvæmur uppsagnarfrestur á reynslutíma (sem er þrír mánuðir nema annað sé ákveðið í viðkomandi ráðningarsamningi) er einn mánuður.
17.1.2 Uppsögn að loknum reynslutíma
Gagnkvæmur uppsagnarfrestur að loknum reynslutíma er 3 mánuðir.
17.1.3 Uppsagnarfrestur eftir tíu ára samfellt starf
Sé starfsmanni sagt upp, eftir a.m.k. 10 ára samfellt starf hjá sömu stofnun, er uppsagnarfrestur sem hér segir:
Starfsmaður getur hins vegar sagt upp starfi sínu með þriggja mánaða fyrirvara.
17.2. Uppsagnarfrestur tímavinnumanna og tímabundið ráðinna
Tímabundin ráðning fellur úr gildi án uppsagnar við lok samningstíma Ráðning starfsmanns, sem ráðinn er tímabundið, fellur úr gildi við lok samningstíma án uppsagnar. Ef annar hvor aðila vill slíta ráðningarsambandinu fyrr gilda eftirfarandi ákvæði.
17.2.1 Uppsagnarfrestur á fyrstu þremur mánuðum
Gagnkvæmur uppsagnarfrestur í reglubundnu starfi á fyrstu 3 mánuðum starfstímans skal vera ein vika miðað við vikuskipti. Vikuskipti miðast við föstudag.
17.2.2 Uppsagnarfrestur eftir 3 mánuði
Eftir þriggja mánaða samfellt starf skal gagnkvæmur uppsagnarfrestur vera einn mánuður.
17.3. Uppsagnarfrestur óreglubundið ráðinna
Starfsmenn sem ráðnir eru óreglubundið um lengri eða skemmri tíma, hafa ekki sérstakan uppsagnarfrest á fyrsta mánuði en eina viku þaðan í frá.
17.4. Form uppsagnar
Uppsögn skal vera skrifleg og miðast við mánaðamót nema gagnkvæmur uppsagnarfrestur sé minni en 1 mánuður. Sé svo, skal uppsögn miðast við vikuskipti.
Útdráttur úr IX. kafla laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, um starfslok:
43. gr.
Forstöðumaður stofnunar hefur rétt til að segja starfsmanni upp störfum eftir því sem fyrir er mælt í ráðningarsamningi. Ráðning starfsmanns, sem ráðinn er tímabundið skv. 2. mgr. 41. gr., fellur úr gildi við lok samningstíma án uppsagnar. Starfsmanni skal þó jafnan segja upp störfum frá og með næstu mánaðamótum eftir að hann nær 70 ára aldri.
44. gr.
Skylt er að veita starfsmanni áminningu skv. 21. gr. og gefa honum færi á að bæta ráð sitt áður en honum er sagt upp störfum ef uppsögn á rætur að rekja til ástæðna sem þar eru greindar. Annars er ekki skylt að gefa starfsmanni kost á að tjá sig um ástæður uppsagnar áður en hún tekur gildi, þar á meðal ef uppsögn stafar af öðrum ástæðum, svo sem þeirri að verið sé að fækka starfsmönnum vegna hagræðingar í rekstri stofnunar. Ef starfsmaður óskar, skal rökstyðja uppsögn skriflega. Ef hún á rætur að rekja til ástæðna sem greindar eru í 21. gr. má bera hana undir hlutaðeigandi ráðherra.
21. gr.
Ef starfsmaður hefur sýnt í starfi sínu óstundvísi eða aðra vanrækslu, óhlýðni við löglegt boð eða bann yfirmanns síns, vankunnáttu eða óvandvirkni í starfi, hefur ekki náð fullnægjandi árangri í starfi, hefur verið ölvaður að starfi eða framkoma hans eða athafnir í því eða utan þess þykja að öðru leyti ósæmilegar, óhæfilegar eða ósamrýmanlegar starfinu, skal forstöðumaður stofnunar veita honum skriflega áminningu. Áður skal þó gefa starfsmanni kost á að tala máli sínu ef það er unnt.
18. Gildistími, atkvæðagreiðsla og samningsforsendur
18.1. Gildistími
Gildandi kjarasamningur aðila framlengist frá 1. nóvember 2024 til 31. mars 2028 með þeim breytingum og fyrirvörum sem í samningi þessum felast og falla þá úr gildi án frekari fyrirvara.
18.2. Atkvæðagreiðsla og samningsforsendur
Kjarasamningur þessi er gerður í kjölfar kjarasamninga á almennum vinnumarkaði í mars 2024. Komi til þess að launa- og forsendunefnd ASÍ og SA ákveði launa- eða kjarabreytingar vegna forsendubrests skulu aðilar taka upp viðræður um með hvaða hætti slík breyting gildi fyrir samning þennan. Slíkar breytingar skulu skila sambærilegum kjarabreytingum og á almennum markaði enda feli þær ekki í sér breytingar á kjörum sem þegar er að finna í kjarasamningi aðila.
Komi til þess að kjarasamningum á almennum markaði verði sagt upp á grundvelli forsenduákvæðis þeirra á gildistíma samnings þessa er hvorum aðila heimilt að segja samningi þessum upp með þriggja mánaða fyrirvara miðað við mánaðamót.
Samningsaðilar skulu bera samning þennan upp til samþykktar, ásamt bókunum og fylgiskjölum. Hafi gagnaðila ekki borist tilkynning um niðurstöðu fyrir klukkan 16:00 þann 18. september 2024 skoðast hann samþykktur.
19. Bókanir með samkomulagi fjármála- og efnahagsráðherra f.h. ríkissjóðs og Eflingar - stéttarfélags 29. ágúst 2024
19.1. Bókun 1
Vegna bakvakta
Samningsaðilar eru sammála um að skipa starfshóp um endurskoðun á fyrirkomulagi bakvakta og útköll þeim tengdum. Í hópnum skulu sitja fulltrúar opinberra launagreiðenda og bandalaga opinbers launafólks auk fulltrúa stéttarfélaga er málið kann að varða.
Starfshópurinn mun kortleggja umfang bakvakta, skoða tíðni og tegundir útkalla og vinna að því að tölfræði vegna bakvakta sé bætt. Vinnan skal meðal annars felast í því að skoða hvernig bakvaktarfrí er tekið og hvort það séu ákveðnir hópar sem ekki eru að fá bakvaktarfrí.
Þá skal hópurinn greina og leggja mat á hvort að fýsilegt sé að bakvaktir gangi upp í vinnuskyldu samhliða því að bakvaktarfrí skv. gr. 2.5.4. falli niður.
Eigi síðar en 1. október 2024 skulu aðilar hafa skipað fulltrúa sína í starfshópinn og skulu fulltrúar launafólks boða til fyrsta fundar. Vinnuhópurinn skilgreinir nánar viðfangsefnið og verklag. Stefnt skal að því að tillögur liggi fyrir eigi síðar en 31. maí 2025.
19.2. Bókun 2 – Vegna niðurfellingar á gr. 3.2 (Matar- og kaffitímar í yfirvinnu)
Þrátt fyrir niðurfellingu á gr. 3.2 eru samningsaðilar sammála um að þeir einstaklingar og/eða starfahópar sem voru með matar- og kaffitíma í yfirvinnu sem hluta af vinnuskipulagi fyrir gildistöku kjarasamnings sem undirritaður var árið 2024 og hafa að jafnaði fengið reglubundið slíkar greiðslur skulu halda sambærilegum greiðslum sbr. eftirfarandi. Breytingar skulu ekki leiða til launalækkunar og gæta skal jafnræðis innan starfahópa.
3.2.1 Sé unnin yfirvinna, skulu vera matartímar 1 klst. kl. 19:00 - 20:00 að kvöldi, kl. 03:00 - 04:00 að nóttu og á tímabilinu 11:30 - 13:30 á frídögum skv. gr.2.1.4. Matartímar þessir á yfirvinnutímabili teljast til vinnutímans.
3.2.2 Sé unnin yfirvinna eða aukavakt, skulu kaffitímar vera kl. 21:00-21:20, 24:00-00:20, 05:40-06:00 og síðustu 15 mín. fyrir dagvinnumörk. Kaffi og matartímar í yfirvinnu á tímabilinu 08:00-17:00 skulu vera þeir sömu og í dagvinnu.
19.3. Bókun 3 – Vegna vakta og viðverukerfa
Mikilvægt er að vakta- og viðverukerfi ríkisins taki mið af ólíkri starfsemi og þörfum stofnana, ólíkum störfum og vinnutímafyrirkomulagi starfsfólks og að kerfin séu notendavæn. Við skipulagningu vakta þarf að stuðla að betri vinnutíma, tryggja þarfir starfseminnar og jafnræði innan starfsmannahópsins ásamt því að tekið sé tillit til óska starfsfólks ef því verður við komið starfseminnar vegna. Tryggja skal fyrirsjáanleika, öryggi og heilsu starfsfólks til að stuðla að jafnvægi vinnu og einkalífs. Aðilar eru sammála um að samhliða innleiðingu nýrra vakta- og viðverukerfa, sem unnið er að verði farið í fræðsluátak varðandi notkun og nýtingu kerfanna.
19.4. Bókun 4 – Stýrihópur um betri vinnutíma
Komi til þess að breytingar á betri vinnutíma dags. 10. júní 2024 nái ekki þeim markmiðum sem lagt er upp með eða álitaefni verða varðandi túlkun á breytingum, þá skal stýrihópur samningsaðila sem skrifuðu undir breytingarnar, fjalla um málið og finna lausn. Stýrihópur mun starfa út samningstímann, 2024-2028.
Þær leiðbeiningar og eftir atvikum úrlausnarefni sem stýrihópurinn gaf út árið 2021 samhliða innleiðingu á ,,Betri vinnutíma” halda gildi sínu eftir því sem við á. Stýrihópurinn mun koma saman í september 2024 og uppfæra leiðbeiningarnar og eftir atvikum úrlausnarefnin með tilliti til þeirra breytinga sem urðu í kjarasamningum árið 2024
19.5. Bókun 5 – Útgáfa heildarkjarasamnings
Aðilar eru sammála um að fella texta þessa samnings að heildartexta kjarasamnings og eftir atvikum taka út bókanir sem eiga ekki lengur við. Þeirri vinnu skal lokið fyrir 31. október 2024.
19.6. Bókun 6 – Verklagsreglur um útlagðan kostnað vegna lyfjameðferðar gegn sníkjudýrum
Aðilar eru sammála um að tryggja þurfi að starfsfólk beri ekki kostnað af nauðsynlegri lyfjameðferð gegn sníkjudýrum þegar upp kemur smit á vinnustað.
19.7. Bókun 7 – Starfsmenntunarsjóður
Ríkið samþykkir að vera aðili að samtali um skoðun á sameiningu þeirra þriggja starfsmenntunarsjóða sem Efling á aðild að og eru fyrir félagsfólk á opinbera vinnumarkaðnum. Skal þeirri vinnu vera lokið fyrir 31. október 2024.
20. Eftirfarandi bókanir með samkomulagi fjármála- og efnahagsráðherra f.h. ríkissjóðs og Eflingar - stéttarfélags 7. mars 2020 halda gildi sínu
7. mars 2020 – halda gildi sínu
20.1. Bókun 1 – 55 ára aldur og næturvaktir
Aðilar eru sammála um að ákvæði kjarasamnings sem fela í sér undanþágu starfsmanna er náð hafa 55 ára aldri frá næturvöktum og/eða bakvöktum, ef þeir óska þess, feli ekki í sér brot gegn lögum nr. 86/2018, um jafna meðferð á vinnumarkaði. Hið sama á við um ákvæði um lengri uppsagnarfrest fyrir starfsmenn 55 ára og eldri sem hafa starfað í a.m.k. 10 ár samfellt hjá sömu stofnun.
Við vissar aðstæður getur mismunandi meðferð vegna aldurs verið réttlætanleg þegar færð eru fyrir henni málefnaleg rök sem helgast af lögmætu markmiði, þ.m.t. stefnu í atvinnumálum eða öðrum markmiðum er varða vinnumarkað, að gættu meðalhófi. Með kjarasamningsbundnum ákvæðum um undanþágu frá næturvöktum og bakvöktum eftir tiltekinn aldur er verið að horfa til þeirra sjónarmiða sem rannsóknir hafa sýnt fram á að það verði erfiðara fyrir starfsfólk eftir því sem það eldist að sinna næturvöktum þar sem það taki lengri tíma að jafna sig líkamlega vegna samspils milli vinnufyrirkomulags, svefns og dægursveiflu. Ákvæði um lengri uppsagnarfrest með hækkandi lífaldri byggja á þeim sjónarmiðum að þegar stutt er í starfslok getur starfsfólk átt erfiðara með að finna aðra vinnu við hæfi. Evrópudómstóllinn hefur gefið aðildarríkjum nokkuð svigrúm til að ákveða að hvaða markmiðum skuli stefnt og hvaða aðgerðir séu heppilegar til að ná því markmiði. Samningsaðilar eru sammála um að markmiðin að baki þessum ákvæðum eru málefnaleg og ganga ekki lengra en nauðsynlegt er.
20.2. Bókun 5 – Tímavinnukaup
Í grein 1.3.2 í kjarasamningi aðila er mælt fyrir um heimild launagreiðanda til að greiða tímavinnukaup í afmörkuðum tilvikum. Heimild þessi er undanþága frá þeirri meginreglu að starfsmenn skuli ráðnir ótímabundið og fái greitt mánaðarkaup.
Samningsaðilar eru ásáttir um að fara sameiginlega yfir notkun stofnana ríkisins á þessari heimild í grein 1.3.2, sér í lagi með það markmið að kanna hvort stofnanir séu að fylgja þeim skilyrðum sem sett eru fyrir greiðslu tímavinnukaups með réttum hætti. Í framhaldi af þessari athugun munu samningsaðilar koma sér saman um leiðbeiningar um greiðslu tímavinnukaups stofnunum til handa. Vinnuhópur, skipaður tveimur fulltrúum frá Kjara- og mannauðssýslu ríkisins og tveimur frá samtökum launafólks, skal hefja störf í nóvember 2020 og er gert ráð fyrir að leiðbeiningarnar liggi fyrir í byrjun mars 2021.
20.3. Bókun 6 – Slysatryggingar
Aðilar eru sammála um að tilefni sé til að leggja mat á reglur nr. 30/1990 og nr. 31/1990 um skilmála slysatryggingar ríkisstarfsmanna skv. kjarasamningum vegna slysa sem starfsmenn verða fyrir í starfi, annars vegar, og utan starfs, hins vegar, og eftir atvikum að taka þær til endurskoðunar. Tilefni kann að vera að uppfæra þær með hliðsjón af breyttu laga- og vátryggingaumhverfi en reglurnar eru komnar nokkuð til ára sinna. Jafnframt er tilefni til að skýra hugtök og ýmis önnur atriði sem talin hafa verið óljós eða til þess fallin að valda misskilningi. Þessari vinnu skal ljúka á samningstímanum.
Fylgiskjal – Launatöflur sem gilda á samningstímanum
Fylgiskjal með samkomulagi fjármála- og efnahagsráðherra f.h. ríkissjóðs
annars vegar
og
Eflingar - stéttarfélags
hins vegar
dags. 29. ágúst 2024
Launatöflur sem gilda á samningstímanum.
Launatafla sem gildir frá 1. apríl 2024
0
1
2
3
4
5
6
7
8
…
5
438.235
449.191
460.147
471.103
482.059
493.014
503.970
514.926
525.882
6
446.782
457.952
469.121
480.291
491.460
502.630
513.799
524.969
536.138
7
454.261
465.618
476.974
488.331
499.687
511.044
522.400
533.757
545.113
8
462.247
473.803
485.359
496.916
508.472
520.028
531.584
543.140
554.696
9
470.426
482.187
493.947
505.708
517.469
529.229
540.990
552.751
564.511
10
478.801
490.771
502.741
514.711
526.681
538.651
550.621
562.591
574.561
11
487.376
499.560
511.745
523.929
536.114
548.298
560.482
572.667
584.851
12
496.156
508.560
520.964
533.368
545.772
558.176
570.579
582.983
595.387
13
505.147
517.776
530.404
543.033
555.662
568.290
580.919
593.548
606.176
14
514.353
527.212
540.071
552.929
565.788
578.647
591.506
604.365
617.224
15
523.469
536.556
549.642
562.729
575.816
588.903
601.989
615.076
628.163
16
532.407
545.717
559.027
572.338
585.648
598.958
612.268
625.578
638.888
17
541.000
554.525
568.050
581.575
595.100
608.625
622.150
635.675
649.200
18
548.155
561.859
575.563
589.267
602.971
616.674
630.378
644.082
657.786
19
558.992
572.967
586.942
600.916
614.891
628.866
642.841
656.816
670.790
20
570.096
584.348
598.601
612.853
627.106
641.358
655.610
669.863
684.115
21
581.475
596.012
610.549
625.086
639.623
654.159
668.696
683.233
697.770
22
593.133
607.961
622.790
637.618
652.446
667.275
682.103
696.931
711.760
23
604.457
619.568
634.680
649.791
664.903
680.014
695.126
710.237
725.348
24
616.009
631.409
646.809
662.210
677.610
693.010
708.410
723.811
739.211
25
627.791
643.486
659.181
674.875
690.570
706.265
721.960
737.654
753.349
26
639.809
655.804
671.799
687.795
703.790
719.785
735.780
751.776
767.771
27
652.067
668.369
684.670
700.972
717.274
733.575
749.877
766.179
782.480
28
664.570
681.184
697.799
714.413
731.027
747.641
764.256
780.870
797.484
29
677.323
694.256
711.189
728.122
745.055
761.988
778.921
795.855
812.788
30
690.982
708.257
725.531
742.806
760.080
777.355
794.629
811.904
829.178
31
704.928
722.551
740.174
757.798
775.421
793.044
810.667
828.290
845.914
32
718.489
736.451
754.413
772.376
790.338
808.300
826.262
844.225
862.187
33
732.320
750.628
768.936
787.244
805.552
823.860
842.168
860.476
878.784
34
746.429
765.090
783.750
802.411
821.072
839.733
858.393
877.054
895.715
35
761.357
780.391
799.425
818.459
837.493
856.527
875.561
894.594
913.628
36
776.755
796.174
815.593
835.012
854.431
873.849
893.268
912.687
932.106
37
793.272
813.104
832.936
852.767
872.599
892.431
912.263
932.095
951.926
38
810.198
830.453
850.708
870.963
891.218
911.473
931.728
951.983
972.238
39
827.541
848.230
868.918
889.607
910.295
930.984
951.672
972.361
993.049
40
845.313
866.446
887.579
908.711
929.844
950.977
972.110
993.243
1.014.376
41
863.813
885.409
907.004
928.599
950.195
971.790
993.385
1.014.981
1.036.576
42
883.080
905.157
927.234
949.311
971.388
993.465
1.015.542
1.037.619
1.059.696
43
902.823
925.394
947.964
970.535
993.105
1.015.676
1.038.247
1.060.817
1.083.388
44
923.052
946.128
969.204
992.281
1.015.357
1.038.433
1.061.510
1.084.586
1.107.662
45
943.782
967.377
990.972
1.014.566
1.038.161
1.061.755
1.085.350
1.108.944
1.132.539
Launatafla sem gildir frá 1. apríl 2025
0
1
2
3
4
5
6
7
8
…
5
461.985
473.535
485.084
496.634
508.184
519.733
531.283
542.832
554.382
6
470.532
482.295
494.059
505.822
517.585
529.349
541.112
552.875
564.638
7
478.011
489.961
501.912
513.862
525.812
537.762
549.713
561.663
573.613
8
485.997
498.147
510.297
522.447
534.597
546.747
558.897
571.046
583.196
9
494.176
506.530
518.885
531.239
543.594
555.948
568.302
580.657
593.011
10
502.551
515.115
527.679
540.242
552.806
565.370
577.934
590.497
603.061
11
511.126
523.904
536.682
549.460
562.239
575.017
587.795
600.573
613.351
12
519.906
532.904
545.901
558.899
571.897
584.894
597.892
610.890
623.887
13
528.897
542.119
555.342
568.564
581.787
595.009
608.232
621.454
634.676
14
538.103
551.556
565.008
578.461
591.913
605.366
618.818
632.271
645.724
15
547.219
560.899
574.580
588.260
601.941
615.621
629.302
642.982
656.663
16
556.157
570.061
583.965
597.869
611.773
625.677
639.581
653.484
667.388
17
564.750
578.869
592.988
607.106
621.225
635.344
649.463
663.581
677.700
18
571.905
586.203
600.500
614.798
629.096
643.393
657.691
671.988
686.286
19
582.742
597.311
611.879
626.448
641.016
655.585
670.153
684.722
699.290
20
593.846
608.692
623.538
638.384
653.231
668.077
682.923
697.769
712.615
21
605.225
620.356
635.486
650.617
665.748
680.878
696.009
711.139
726.270
22
616.883
632.305
647.727
663.149
678.571
693.993
709.415
724.838
740.260
23
628.207
643.912
659.617
675.323
691.028
706.733
722.438
738.143
753.848
24
639.759
655.753
671.747
687.741
703.735
719.729
735.723
751.717
767.711
25
651.541
667.830
684.118
700.407
716.695
732.984
749.272
765.561
781.849
26
663.559
680.148
696.737
713.326
729.915
746.504
763.093
779.682
796.271
27
675.817
692.712
709.608
726.503
743.399
760.294
777.190
794.085
810.980
28
688.320
705.528
722.736
739.944
757.152
774.360
791.568
808.776
825.984
29
701.073
718.600
736.127
753.653
771.180
788.707
806.234
823.761
841.288
30
715.166
733.046
750.925
768.804
786.683
804.562
822.441
840.320
858.200
31
729.600
747.840
766.081
784.321
802.561
820.801
839.041
857.281
875.521
32
743.636
762.227
780.818
799.409
818.000
836.591
855.182
873.772
892.363
33
757.951
776.900
795.849
814.798
833.746
852.695
871.644
890.593
909.541
34
772.554
791.868
811.182
830.496
849.809
869.123
888.437
907.751
927.065
35
788.004
807.705
827.405
847.105
866.805
886.505
906.205
925.905
945.605
36
803.941
824.040
844.138
864.237
884.336
904.434
924.533
944.631
964.730
37
821.037
841.562
862.088
882.614
903.140
923.666
944.192
964.718
985.244
38
838.555
859.519
880.483
901.447
922.410
943.374
964.338
985.302
1.006.266
39
856.505
877.918
899.330
920.743
942.155
963.568
984.981
1.006.393
1.027.806
40
874.899
896.771
918.644
940.516
962.389
984.261
1.006.134
1.028.006
1.049.879
41
894.047
916.398
938.749
961.100
983.451
1.005.803
1.028.154
1.050.505
1.072.856
42
913.987
936.837
959.687
982.537
1.005.386
1.028.236
1.051.086
1.073.935
1.096.785
43
934.422
957.783
981.143
1.004.504
1.027.864
1.051.225
1.074.585
1.097.946
1.121.306
44
955.359
979.243
1.003.127
1.027.011
1.050.895
1.074.779
1.098.663
1.122.546
1.146.430
45
976.815
1.001.235
1.025.656
1.050.076
1.074.496
1.098.917
1.123.337
1.147.757
1.172.178
Launatafla sem gildir frá 1. apríl 2026
0
1
2
3
4
5
6
7
8
…
5
485.735
497.878
510.022
522.165
534.309
546.452
558.595
570.739
582.882
6
494.282
506.639
518.996
531.353
543.710
556.067
568.424
580.781
593.138
7
501.761
514.305
526.849
539.393
551.937
564.481
577.025
589.569
602.113
8
509.747
522.491
535.234
547.978
560.722
573.465
586.209
598.953
611.696
9
517.926
530.874
543.822
556.770
569.719
582.667
595.615
608.563
621.511
10
526.301
539.459
552.616
565.774
578.931
592.089
605.246
618.404
631.561
11
534.876
548.248
561.620
574.992
588.364
601.736
615.107
628.479
641.851
12
543.656
557.247
570.839
584.430
598.022
611.613
625.204
638.796
652.387
13
552.647
566.463
580.279
594.096
607.912
621.728
635.544
649.360
663.176
14
561.853
575.899
589.946
603.992
618.038
632.085
646.131
660.177
674.224
15
570.969
585.243
599.517
613.792
628.066
642.340
656.614
670.889
685.163
16
579.907
594.405
608.902
623.400
637.898
652.395
666.893
681.391
695.888
17
588.500
603.213
617.925
632.638
647.350
662.063
676.775
691.488
706.200
18
595.655
610.546
625.438
640.329
655.221
670.112
685.003
699.895
714.786
19
606.492
621.654
636.817
651.979
667.141
682.304
697.466
712.628
727.790
20
617.596
633.036
648.476
663.916
679.356
694.796
710.235
725.675
741.115
21
628.975
644.699
660.424
676.148
691.873
707.597
723.321
739.046
754.770
22
640.633
656.649
672.665
688.680
704.696
720.712
736.728
752.744
768.760
23
651.957
668.256
684.555
700.854
717.153
733.452
749.751
766.049
782.348
24
663.509
680.097
696.684
713.272
729.860
746.448
763.035
779.623
796.211
25
675.291
692.173
709.056
725.938
742.820
759.702
776.585
793.467
810.349
26
687.309
704.492
721.674
738.857
756.040
773.223
790.405
807.588
824.771
27
699.567
717.056
734.545
752.035
769.524
787.013
804.502
821.991
839.480
28
712.411
730.221
748.032
765.842
783.652
801.463
819.273
837.083
854.893
29
725.611
743.751
761.891
780.031
798.172
816.312
834.452
852.592
870.733
30
740.197
758.702
777.207
795.712
814.217
832.722
851.227
869.732
888.237
31
755.136
774.015
792.893
811.772
830.650
849.529
868.407
887.285
906.164
32
769.663
788.905
808.147
827.388
846.630
865.871
885.113
904.354
923.596
33
784.479
804.091
823.703
843.315
862.927
882.539
902.151
921.763
941.375
34
799.593
819.583
839.573
859.563
879.553
899.543
919.532
939.522
959.512
35
815.585
835.974
856.364
876.754
897.143
917.533
937.922
958.312
978.702
36
832.079
852.881
873.683
894.485
915.287
936.089
956.891
977.693
998.495
37
849.773
871.017
892.261
913.506
934.750
955.994
977.239
998.483
1.019.727
38
867.904
889.602
911.300
932.997
954.695
976.392
998.090
1.019.788
1.041.485
39
886.483
908.645
930.807
952.969
975.131
997.293
1.019.455
1.041.617
1.063.779
40
905.520
928.158
950.796
973.434
996.072
1.018.710
1.041.348
1.063.986
1.086.625
41
925.338
948.472
971.605
994.739
1.017.872
1.041.006
1.064.139
1.087.273
1.110.406
42
945.977
969.626
993.276
1.016.925
1.040.575
1.064.224
1.087.874
1.111.523
1.135.172
43
967.127
991.305
1.015.483
1.039.661
1.063.839
1.088.018
1.112.196
1.136.374
1.160.552
44
988.796
1.013.516
1.038.236
1.062.956
1.087.676
1.112.396
1.137.116
1.161.836
1.186.556
45
1.011.003
1.036.278
1.061.554
1.086.829
1.112.104
1.137.379
1.162.654
1.187.929
1.213.204
Launatafla sem gildir frá 1. apríl 2027
0
1
2
3
4
5
6
7
8
…
5
509.485
522.222
534.959
547.696
560.434
573.171
585.908
598.645
611.382
6
518.032
530.983
543.934
556.884
569.835
582.786
595.737
608.688
621.638
7
525.511
538.649
551.787
564.924
578.062
591.200
604.338
617.475
630.613
8
533.497
546.834
560.172
573.509
586.847
600.184
613.522
626.859
640.196
9
541.676
555.218
568.760
582.302
595.844
609.386
622.927
636.469
650.011
10
550.051
563.802
577.554
591.305
605.056
618.807
632.559
646.310
660.061
11
558.626
572.592
586.557
600.523
614.489
628.454
642.420
656.386
670.351
12
567.406
581.591
595.776
609.961
624.147
638.332
652.517
666.702
680.887
13
576.397
590.807
605.217
619.627
634.037
648.447
662.857
677.266
691.676
14
585.603
600.243
614.883
629.523
644.163
658.803
673.443
688.084
702.724
15
594.719
609.587
624.455
639.323
654.191
669.059
683.927
698.795
713.663
16
603.657
618.748
633.840
648.931
664.023
679.114
694.206
709.297
724.388
17
612.250
627.556
642.863
658.169
673.475
688.781
704.088
719.394
734.700
18
619.405
634.890
650.375
665.860
681.346
696.831
712.316
727.801
743.286
19
630.242
645.998
661.754
677.510
693.266
709.022
724.778
740.534
756.290
20
641.346
657.380
673.413
689.447
705.481
721.514
737.548
753.582
769.615
21
652.725
669.043
685.361
701.679
717.998
734.316
750.634
766.952
783.270
22
664.383
680.993
697.602
714.212
730.821
747.431
764.040
780.650
797.260
23
675.707
692.600
709.492
726.385
743.278
760.170
777.063
793.956
810.848
24
687.259
704.440
721.622
738.803
755.985
773.166
790.348
807.529
824.711
25
699.041
716.517
733.993
751.469
768.945
786.421
803.897
821.373
838.849
26
711.365
729.149
746.933
764.717
782.501
800.285
818.070
835.854
853.638
27
724.052
742.153
760.254
778.356
796.457
814.558
832.660
850.761
868.862
28
737.346
755.779
774.213
792.647
811.080
829.514
847.947
866.381
884.815
29
751.007
769.782
788.557
807.332
826.108
844.883
863.658
882.433
901.208
30
766.104
785.257
804.409
823.562
842.715
861.867
881.020
900.172
919.325
31
781.566
801.105
820.645
840.184
859.723
879.262
898.801
918.340
937.880
32
796.602
816.517
836.432
856.347
876.262
896.177
916.092
936.007
955.922
33
811.936
832.235
852.533
872.831
893.130
913.428
933.727
954.025
974.324
34
827.579
848.269
868.958
889.648
910.337
931.027
951.716
972.406
993.095
35
844.130
865.233
886.337
907.440
928.543
949.646
970.750
991.853
1.012.956
36
861.202
882.732
904.262
925.792
947.322
968.852
990.382
1.011.913
1.033.443
37
879.515
901.503
923.491
945.478
967.466
989.454
1.011.442
1.033.430
1.055.418
38
898.281
920.738
943.195
965.652
988.109
1.010.566
1.033.023
1.055.480
1.077.937
39
917.509
940.447
963.385
986.323
1.009.260
1.032.198
1.055.136
1.078.074
1.101.011
40
937.214
960.644
984.074
1.007.505
1.030.935
1.054.365
1.077.796
1.101.226
1.124.656
41
957.725
981.668
1.005.611
1.029.555
1.053.498
1.077.441
1.101.384
1.125.327
1.149.270
42
979.086
1.003.563
1.028.041
1.052.518
1.076.995
1.101.472
1.125.949
1.150.426
1.174.903
43
1.000.976
1.026.001
1.051.025
1.076.049
1.101.074
1.126.098
1.151.123
1.176.147
1.201.171
44
1.023.404
1.048.989
1.074.574
1.100.159
1.125.745
1.151.330
1.176.915
1.202.500
1.228.085
45
1.046.388
1.072.548
1.098.708
1.124.868
1.151.027
1.177.187
1.203.347
1.229.506
1.255.666
Viðauki – Launatöfluauki fyrir kjarasamningstímabilið 2024-2028
Tekinn skal upp launatöfluauki fyrir stéttarfélagið á kjarasamningstímabilinu 2024-2028. Launatöfluauka er ætlað að stuðla að því að þróun launakostnaðar starfsfólks á opinberum markaði innan vébanda hlutaðeigandi heildarsamtaka haldi að jafnaði í við þróun launakostnaðar sambærilegra hópa á almennum markaði en honum er ekki ætlað að tryggja þróun launakostnaðar einstakra stéttarfélaga eða starfsmanna. Samanburðarhópar á almennum markaði eru tilgreindir með bálkum íslenskrar starfaflokkunar Hagstofu Íslands (ÍSTARF) á tilgreindu tímabili. Launatöfluauki hefur ekki áhrif á umsamdar launahækkanir í kjarasamningum. Áhrif launabreytinga í tengslum við útfærslu 7. gr. samkomulags um breytingar á skipan lífeyrismála opinbers starfsfólks frá árinu 2016, hafa eftir atvikum ekki áhrif til lækkunar á launatöfluauka.
Samanburðarhópar heildarsamtaka
Bera skal saman þróun á launakostnaði þeirra heildarsamtaka ríkisstarfsfólks sem stéttarfélagið á aðild að, við þróun launakostnaðar sambærilegra stétta á almennum markaði. Samanburðarhópar heildarsamtaka eru sem hér segir:
Heildarsamtök
Launagreiðandi
Stétt á almennum markaði
BHM
Ríki
Sérfræðingar (ÍSTARF bálkur 2)
KÍ
Ríki
Sérfræðingar (ÍSTARF bálkur 2)
BSRB
Ríki
45% tæknar og sérmenntaðir (ÍSTARF bálkur 3),
35% Þjónustu-, sölu- og afgreiðslufólk (ÍSTARF bálkur 5),
15% skrifstofufólk (ÍSTARF bálkur 4) og
5% sérfræðingar (ÍSTARF bálkur 2)
ASÍ
Ríki
50% verkafólk (ÍSTARF 7,8,9 og stöðutala 0,1)
43% Þjónustu-, sölu- og afgreiðslufólk (ÍSTARF bálkur 5),
7% iðnaðarmenn (ÍSTARF 7 og stöðutala 2,3)
Á gildistíma kjarasamningsins skal í þrjú skipti bera saman þróun á launakostnaði milli markaða þar sem upphaf tímabils í öllum mælingum er desember 2023. Þá skal horft til þróunar tímakaups reglulegra launa (launavísitölu Hagstofu Íslands) á viðmiðunartímabilinu en að undanskildum hækkunum tengdum útfærslu 7 gr. samkomulagsins. Auk þess skal horft til þróunar annars launakostnaðar sem samið er um í kjarasamningi og reiknast almennt til kostnaðar við kjarasamningsgerð s.s. hækkun iðgjalda í sjóði, breytinga á vinnufyrirkomulagi eða réttindum.
Mældur launatöfluauki miðast við útreikninga á breytingum á launavísitölu og launakostnaði sem hér segir:
Viðmiðunartímabil
Breytt launatafla tæki gildi
desember 2023 - desember 2024
1.september 2025
desember 2023 - desember 2025
1.september 2026
desember 2023 - desember 2026
1.september 2027
Leiði niðurstöður mælinga til breytinga á launatöflu tekur breytt launatafla gildi samkvæmt ofangreindu.
Forsenda launatöfluauka
Forsenda þess að uppgjör launatöfluauka taki gildi er að fyrir liggi samþykktur kjarasamningur á ofangreindu viðmiðunartímabili og að kjarasamningsbundnar hækkanir hafi verið greiddar út á því tímabili. Þannig kemur ekki til uppgjörs launatöfluauka hafi samningar ekki náðst og komið til útgreiðslu kjarasamningsbundinna launahækkana innan viðmiðunartímabils.
Nefnd um launatöfluauka
Heildarsamtök launafólks (BHM, KÍ, BSRB og ASÍ), Reykjavíkurborg og Samband íslenskra sveitarfélaga skulu skipa hvert um sig einn aðalfulltrúa og einn til vara en ríki tvo og tvo til vara, í nefnd sem hefur það hlutverk að skilgreina nánar hvaða forsendur verði lagðar til grundvallar mælingum á þróun launakostnaðar á milli markaða. Fulltrúi ríkisins stýrir fundum nefndarinnar en nefndarmaður getur óskað eftir aðkomu og fundarstjórn ríkissáttasemjara og skal verða við því.
Nefndin skal yfirfara og staðfesta niðurstöður útreikninga hvers tímabils vegna mögulegs launatöfluauka hvers hóps ríkisstarfsmanna út frá:
Nefndin skal leita eftir samstarfi við stjórnvöld m.a. um söfnun og vinnslu upplýsinga og meta hvort tilefni sé til að endurmeta vogir samanburðarhópa eða taka til skoðunar óvæntar breytingar í launavísitölu sem rekja megi til annarra þátta en launa eða raunverulegs vinnuframlags. Auk þess sem nefndin skal setja sér nánari starfsreglur.
Reikningur launatöfluauka
Komi í ljós að mæld þróun launakostnaðar hlutaðeigandi heildarsamtaka sé lakari en hjá samanburðarhópnum á almennum vinnumarkaði sbr. framangreinda töflu og mismunurinn er yfir 0,5% skal launatafla skv. gr. 1.1.1 hækkuð sem nemur 80% af mældum mismun. Sé þróunin lakari á síðasta viðmiðunartímabilinu þá fellur niður skilyrði um mismun yfir 0,5% og launataflan skv. gr. 1.1.1 hækkuð sem nemur 90% af mældum mismun þann 1.september 2027. Þessi tilhögun, að bæta aðeins tiltekið hlutfall, er valin í ljósi þess að launaþróun liðins tíma og launaþróun viðkomandi hóps gæti hafa breyst frá því tímabili sem mælingin tekur til. Verði þróunin aftur á móti opinberum starfsmönnum í hag skal ekkert aðhafst.
Ef heildarfjöldi ársverka stéttarfélaga sem eiga rétt á launatöfluauka, í samræmi við skilgreiningar hér að ofan, er undir 80% af heildarfjölda ársverka hlutaðeigandi heildarsamtaka skal vigta mismun í þróun launakostnaðar á milli markaða með hlutfalli þeirra ársverka stéttarfélaga sem rétt eiga á launatöfluauka með heildarfjölda ársverka hlutaðeigandi heildarsamtaka. Miða skal við ársverk á síðastliðnu almanaksári. Þessi tilhögun sem felur í sér að vigta mismuninn er gerð til að fyrirbyggja ofgreiðslu launatöfluauka sem rekja mætti til þess að hlutfall þess félagsfólks með samþykktan kjarasamning og útgreidda kjarasamningsbundna hækkun væri lágt þannig að verulegt ofmat yrði á mismuni á þróun launakostnaðar á milli markaða.
Sýnidæmi um fyrirkomulag á launatöfluauka – mat og uppgjör
Stétt/
Almennur markaður
Bandalag /
Opinber launagreiðandi
Vísitala launakostnaðar í desember 2023
100
100
Hækkun reglulegra launa (launavísitölu) skv. mati Hagstofu Íslands
16,5%
12,5%
Hækkun launa v/ útfærslu 7 gr. samkomulagsins
-0,2%
Hækkun á launakostnaði s.s. framlag í orlofssjóð
0,1%
0,5%
Vísitala launakostnaðar síðasta desember mánaðar
116,6
112,8
Mismunur, %
(116,6/112,8-1)
3,37%
Launatöfluauki
(80% af mismuni)
2,70%
Sýnidæmi um fyrirkomulag á launatöfluauka ef 70% eiga rétt á launatöfluauka – mat og uppgjör
Stétt/
Almennur markaður
Bandalag /
Opinber launagreiðandi
Vísitala launakostnaðar í desember 2023
100
100
Hækkun reglulegra launa (launavísitölu) skv. mati Hagstofu Íslands
16,5%
12,5%
Hækkun launa v/ útfærslu 7 gr. samkomulagsins
-0,2%
Hækkun á launakostnaði s.s. framlag í orlofssjóð
0,1%
0,5%
Vísitala launakostnaðar síðasta desember mánaðar
116,6
112,8
Mismunur, %
(116,6/112,8-1)
Vigtun m.v. hlutfall samþykktra samninga og réttar til launatöfluauka
(70%)
3,37%
2,36%
Launatöfluauki
(80% af mismuni)
1,89%
Viðauki 1 – Hlífðarfatnaður
með kjarasamningi fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs og SGS,
undirrituðum 7. apríl 2004
Hlífðarfatnaður
I. Hlífðarfatnaður við almenn og sérhæfð störf verkamanna
1. Starfsmanni í verkamannavinnu skal lagður til samfestingur eða tvískiptur vinnugalli eftir því sem þörf krefur vegna starfsins.
2. Starfsmaður í útivinnu skal fá einn regngalla á ári.
3. Við útivinnu að vetrarlagi skal starfsmaður fá sérstakan hlífðarfatnað ef þörf er á að mati hlutaðeigandi yfirmanns og trúnaðarmanns.
4. Þegar starfsmaður verður að bera öryggishjálm í kulda eða við sambærilegar aðstæður, skal einnig leggja honum til hjálmhettu.
5. Í óþrifatilvikum þar sem unnið er við sérstaklega óþrifalega eða grófgerða vinnu, skal starfsmaður fá sérstakan hlífðarfatnað svo sem þörf krefur, þ.m.t. hlífðarsvuntu, vinnuvettlinga og hlífðarhanska. Sama á við í störfum sem hafa í för með sér óeðlilegt slit á skóm eða fatnaði.
II. Hlífðarfatnaður við matreiðslu-, þvotta- og ræstingarstörf
1. Starfsmenn í eldhúsum og þvottahúsum skulu fá hlífðarfatnað (slopp og buxur eða buxur/pils og blússu) sem eingöngu skal nota við þau störf. Þá skal einnig leggja til hlífðarhanska.
2. Starfsmönnum við ræstingarstörf er lagður til hlífðarfatnaður og hlífðarhanskar. Taki vinnuveitandi ákvörðun um að leggja slíkt ekki til skal starfsmaður eiga rétt á greiðslu samkvæmt gr. 8.3.1.
III. Skófatnaður starfsmanna heilbrigðisstofnana
1. Starfsmenn heilbrigðisstofnana sem ráðnir eru ótímabundið skulu, að loknum reynslutíma, eiga þess kost að fá hentuga vinnuskó sér að kostnaðarlausu ef stofnun krefst þess að þeir gangi í sérstökum skóm og þeim ekki heimilt að nota skóna utan vinnustaðarins. Ef krafist er sérstaks skóbúnaðar af öryggisástæðum skal hann látinn í té strax við ráðningu.
2. Skórnir skulu vera eign stofnunarinnar og vera endurnýjaðir eftir þörfum, þó ekki oftar en árlega, vegna starfsmanna í fullu starfi.
3. Þegar starfsmaður lætur af störfum skal hann eiga þess kost að kaupa skóna af viðkomandi stofnun við vægu verði.
Viðauki 2 – Mönnun mötuneyta
með kjarasamningi fjármálaráðh. f.h. ríkissjóðs og SGS undirrit. 7.4. 2004
Mönnun mötuneyta
I. Viðmiðun á mönnun mötuneyta
Samningsaðilar eru sammála um að skilgreining á daglegum störfum í hverju einstöku mötuneyti eða matarfélagi komi fram í starfslýsingu sbr. ákvæði reglna nr. 351 frá 25. júní 1996 sem byggja á 1.mgr. 8.gr og 42. gr. l. nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins.
1. Það telst fullt starf fyrir matráðsmann sem sér um rekstur mötuneytis eða matarfélags og innkaup aðfanga, að annast matreiðslu og framreiðslu á einni aðalmáltíð og tveimur aukamáltíðum, t.d. einu sinni heitur og/eða kaldur matur og tveir kaffitímar með meðlæti, fyrir færri en 25 matargesti að staðaldri. Þegar fjöldi matargesta, með sömu vinnutímaviðmiðun, er orðinn 56, hefur bæst við fullt starf til viðbótar.
Samkvæmt ofanrituðu reiknast hver matargestur umfram 24 sem ígildi 0,25 klst. Þar sem matargestir eru að staðaldri 40, þarf því 1,5 stöðugildi til að starfrækja viðkomandi mötuneyti eða matarfélag.
2. Álagsgreiðslur til starfsmanna mötuneyta og matarfélaga
Matráðsmönnum skal greitt álag á kaup, fari fjöldi matargesta mötuneytis eða matarfélags tímabundið yfir viðmiðun mönnunar.
1. Álag er þó ekki greitt ef auknum fjölda matargesta er mætt með viðbótarmönnun.
2. Þegar 2 eða fleiri matráðsmenn starfa í mötuneyti eða matarfélagi, skal skipta tímaskrift vegna álags á milli þeirra, miðað við starfshlutfall hvers starfsmanns.
3. Tímaskrift vegna álags skal vera 0,25 klst. í yfirvinnu fyrir hvern matargest í fullu fæði. Hver aðal- eða aukamáltíð reiknast sem þriðjungur af fullu fæði.
Dæmi um tímaskrift vegna álags þar sem fjöldi fastra matargesta er 10 og einn matreiðslumaður í fullu starfi:
1. Komi 14 manna hópur eða færri í mat eða kaffi greiðist ekki aukaálag.
2. Komi 30 manna hópur í mat eða kaffi í eitt skipti eru umframgestir 16 og álag greiðist þá eftir reiknireglunni:
1. Kaup matráðsmanna vinnuflokka í færanlegum vinnubúðum eða á sambærilegum vinnustöðum sem annast alla reglubundna málsverði, þ.e. morgunkaffi 15 mín. fyrir vinnubyrjun, morgunverð, hádegisverð, síðdegiskaffi, kvöldverð og kvöldkaffi eigi síðar en 21:30 - 22:00, skal vera mánaðarkaup en greiðast sem dagkaup skv. launaflokki og starfsaldursþrepi viðkomandi matráðsmanns sem hér segir:
Dagvinnuhluti: mánaðarkaup / 21,67.
Yfirvinnuhluti: 86,67 yfirvinnutímar / 21,67.
Viðauki 3 – Form ráðningasamninga og upplýsingar um ráðningarkjör
með kjarasamningi fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs og SGS,
undirrituðum 7. apríl 2004
Samkomulag um form ráðningarsamninga
og
skyldu til að upplýsa starfsmenn um ráðningarkjör
Gert 25. júní 1996
Með vísan til laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, hafa fjármálaráðherra annars vegar og Alþýðusamband Íslands, Bandalag háskólamanna og Bandalag starfsmanna ríkis og bæja hins vegar, gert með sér eftirfarandi samkomulag til að hrinda í framkvæmd ákvæðum 1. mgr. 8. gr. og 42. gr. laga nr. 70/1996, er kveða á um að fjármálaráðherra setji reglur um form ráðningarsamninga og skyldu til að upplýsa starfsmenn um ráðningarkjör, í samráði við framangreind samtök stéttarfélaga, sbr. 52. gr. sömu laga. (Reglur þessar eru nr. 351/1996)
1. gr. Gildissvið
2. gr.Lágmarksákvæði um ráðningarkjör
Skriflegur ráðningarsamningur skal gerður við starfsmann við upphaf ráðningar. Í honum skal a.m.k. eftirfarandi koma fram:
1. Deili á aðilum
a) Nafn, heimilisfang og kennitala stofnunar.b) Nafn, heimilisfang og kennitala starfsmanns.
2. Vinnustaður. Sé ekki um fastan vinnustað að ræða, eða stað þar sem vinnan fer jafnaðarlega fram, skal koma fram að starfsmaður sé ráðinn á mismunandi vinnustöðum og skulu þeir þá tilgreindir sérstaklega.
3 Eðli starfs. Starfsheiti skv. kjarasamningi og tegund starfs sem starfsmaður er ráðinn í eða stutt útlistun eða lýsing á starfinu.
4. Vinnutímaskipulag, þ.e. dagvinna, vaktavinna eða annað fyrirkomulag og þá hvers konar. Starfshlutfall og dagleg og/eða mánaðarleg vinnuskylda.
5. Ráðning, þ.e. hvort ráðning er ótímabundin eða tímabundin.
6. Upphafsdagur ráðningar.
7. Starfslokadagur ef ráðning er tímabundin.
8. Lífeyrissjóður.
9. Stéttarfélag.
10. Mánaðarlaun, t.d. með tilvísun til launataxta og aðrar greiðslur.
11. Greiðslutímabil launa.
12. Orlofsréttur.
13. Uppsagnarfrestur af hálfu vinnuveitanda og starfsmanns.
14. Réttur til launa í barnsburðarleyfi.
15. Réttur til launa í veikindum.
Upplýsingar skv. 11,- 15. tl. er heimilt að veita með tilvísun til laga, stjórnvaldsfyrirmæla eða kjarasamninga.
3. gr. Störf erlendis
Sé starfsmanni ríkisins, öðrum en starfsmanni utanríkisþjónustu, falið að starfa í öðru landi í einn mánuð eða lengur, skal hann fyrir brottför fá skriflega staðfestingu á eftirfarandi ráðningarkjörum:
1. Áætlaður starfstími erlendis.2. Í hvaða gjaldmiðli laun eru greidd.3. Uppbætur eða hlunnindi sem tengjast starfi erlendis.4. Eftir atvikum skilyrði þess að starfsmaður geti snúið aftur til heimalandsins.
Upplýsingar skv. 2. og 3. tl. má gefa með tilvísun til laga, stjórnvaldsfyrirmæla eða kjarasamninga.
4. gr.Afmarkaðar breytingar á ráðningarkjörum
Verði breytingar á ráðningarkjörum, skv. 2. og 3. gr., umfram það sem leiðir af lögum, stjórnvaldsfyrirmælum eða kjarasamningum, skal stofnun staðfesta breytingarnar með skriflegum hætti.
5. gr.Sérákvæði varðandi fyrri ráðningar
Óski starfsmaður, sem ekki hefur ráðningarsamning sem uppfyllir skilyrði 2. gr. og ráðinn var fyrir gildistöku laga nr. 70/1996, skriflegrar staðfestingar ráðningar í samræmi við ákvæði samkomulags þessa, skal stofnun láta honum í té slíka staðfestingu innan tveggja mánaða frá því beiðnin er fram komin.
6. gr.Gildistaka
Fjármálaráðherra mun birta reglur, skv. 1. mgr. 8. gr. og 42. gr. laga nr. 70/1996, í samræmi við samkomulag þetta og öðlast þær gildi við birtingu í B-deild Stjórnartíðinda.
Meðfylgjandi er fyrirmynd af ráðningarsamningi sem samningsaðilar mæla með. Stofnunum er engu að síður heimilt að nota það form sem hentar best hverju sinni, að lágmarksákvæðum 2. gr. uppfylltum, eða bæta inn samningsákvæðum.
Viðauki 4 – Samkomulag um takmörkun verkfallsréttar
Samkomulag um takmörkun verkfallsréttar
og
sameiginlega atkvæðagreiðslu
með kjarasamningi fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs og SGS,
undirrituðum 7. apríl 2004
Það er sameiginlegt markmið aðila að færa starfsumhverfi félagsmanna aðildarfélaga SGS nær því sem gildir um aðra starfsmenn ríkisins. Því hafa aðilar komist að samkomulagi um eftirfarandi:
1. grein
Ákvæði III. kafla laga nr 94/1986 skulu gilda um ákvörðun og framkvæmd verkfalla aðildarfélaga SGS frá og með gildistöku samnings þessa.
Rammasamningur um vinnu við ræstingar
undirritaður 1. nóvember 1994
milli VMSÍ annars vegar og VSÍ, VMS, fjármálaráðherra f.h. ríkissjóðs og Reykjavíkurborgar hinsvegar.
1 Samningssvið og markmið
1.1 Samningssvið
Samningur þessi tekur til hverskonar vinnu við ræstingar eftir því sem þær eru skilgreindar í samningi þessum. Honum er ætlað að skapa ramma um skipulag ræstinga og skilgreina hugtök.
1.2 Markmið
Að auðvelda að beita mismunandi launakerfum og skipulagningu. Auka menntun um starfssviðið og stuðla að auknum gæðum við framkvæmd ræstingar.
2 Skilgreiningar
2.1 Ræsting
Ræsting er vinna við að fjarlægja óhreinindi (af fleti). Til þessa kunna að vera notuð vatn, áhöld, tæki og ræstingarefni.
2.2 Regluleg ræsting
Hér er átt við ákveðið skilgreint svæði innanhúss sem ræst er reglulega, ásamt innastokksmunum, neðan seilingarhæðar sbr. grein 3.1.
2.3 Aðalræsting
Hér er átt við að flöturinn er ræstur ítarlegar neðan seilingarhæðar af óhreinindum sem ekki hverfa við reglulega ræstingu, sbr. verklýsingu.
2.4 Hreingerning
Hér er átt við að flöturinn er hreingerður af óhreinindum sem ekki hverfa við ræstingu sbr. grein 2.2 og 2.3.
3 Ræstingasvæði
3.1 Afmörkun ræstingasvæða (seilingarhæð)
Ræstingasvæði afmarkast af gólffleti og mögulegri vinnuhæð manns sem stendur á gólfi eða öruggri undirstöðu eins og kveðið er á um í verklýsingu.
3.2 Mæling fermetra til ræstinga
Fermetrafjöldi hvers svæðis skal mælast sem gólfflatarmál er takmarkast af innribrún veggja svæðisins.
4 Afköst
4.1 Vinnutaktur
Vinnutaktur er mældur hraði við vinnu skv. skilgreiningu Alþjóðavinnumálastofnunarinnar.
Stöðluð afköst eru þau afköst sem hæfir starfsmenn inna af hendi að meðaltali á vinnudegi eða vakt án þess að ofreyna sig, svo fremi þeir kunni og fari eftir tiltekinni vinnuaðferð og hafi áhuga á að leggja sig fram við vinnuna.
Slík afköst gefa 100 stig skv. stöðluðu mati og afkastakvarða. Um aðra vinnutakta er vísað til skilgreininga Alþjóðavinnumálastofnunarinnar, sbr. fylgiskjal 1.
4.2 Útreikningur á tíma við ræstingar
Við útreikning á tíma við ræstingarvinnu geta tímaeiningar (staðaltímar) verið lagðir til grundvallar. Þegar tímaeiningar eru notaðar fyrir hverja verkframkvæmd skv. verklýsingu, skulu þær vera í samræmi við ákveðinn vinnutakt sem samningsaðilar koma sér saman um að nota sbr. grein 4.1 og 6. Kafla Leiðbeininga um undirbúning og framkvæmd vinnurannsókna, sbr. fylgiskjal. 1.
4.3 Útreikningur afkasta
Grunneining við útreikning afkasta við ræstingu eru ræstir gólffermetrar á tímaeiningu (m2/klst.). Innifalið eru öll þrif á ræstingasvæðinu skv. verklýsingu.
DÆMI:
a) Svæði er 600 m2 gólfflötur. Það er allt ræst 3 daga í viku og tími til verksins á hvern þessara daga er Y klst.
Afköst þessa svæðis eru 600/Y = X m2 á klst.
b) Svæði er 655 m2 gólfflötur. 450 m2 eru ræstir 5 daga vikunnar, en 205 m2 eru ræstir 3 daga vikunnar. Heildartími svæðisins er Y klst.
Afköst þessa svæðis eru ((450*5)+(205*3))/Y = X m2 á klst.
5 Vinnutími
5.1 Sjá kafla 1.7 í kjarasamningi VMSÍ við VSÍ/VMS.
5.2 Greiddur tími
Greiddur tími fyrir ræstingarsvæði er mældur í klukkustundum fyrir hvert skipti. Sjá bókun fylgiskjals II.
6 Kaup
6.1 Sjá kjarasamning
Tímamæld ákvæðisvinna.
Uppmæld ákvæðisvinna.
Mánaðarlaun.
Laun við hreingerningar.
7 Vinnutilhögun.
7.1 Aðlögun
Samningsaðilar geta ákveðið hvaða launakerfi skuli notað eftir því sem talið er að henti vinnuframkvæmdinni. Þá getur önnur vinna tengst vinnu við ræstingar sem ræstingastarfsmaður hefur með höndum á vinnustað. Með fjölbreyttari möguleikum í launakerfum, auknum upplýsingum til starfsfólks og með samsetningu ræstingasvæða innan sömu byggingar eða fleiri, skapast möguleikar til að fjölga störfum og auka starfshlutfall við ræstingar, sjá einnig fylgiskjal III.
7.2 Önnur ákvæði
Um önnur ákvæði, en þau sem kveðið er á í rammasamningi, skal samið sérstaklega.
8 Aðbúnaður
8.1 Aðbúnaður á vinnustað
Aðbúnaður á vinnustað, skal vera samkvæmt ákvæðum kjarasamninga og laga um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og reglugerð um húsnæði vinnustaða. Um ákvæði sem varða framkvæmd vinnunnar og sérstaka aðstöðu vegna vinnu við ræstingar, skal kveðið á um í verklýsingu.
9 Menntun
9.1 Námskeið
Til að auka hæfni í starfi hafa samningsaðilar gert samkomulag um námskeiðahald fyrir ræstingastarfsfólk. Námskeiðin eiga að kenna því rétt vinnubrögð og meðferð áhalda og efna. Efla skilning fyrir nauðsyn gæða þessarar þjónustu. Stuðla að vernd heilsu starfsmanna og tryggja fræðslu til þeirra um starf sitt og þá kjarasamninga sem að vinnunni lúta.
9.2 Þróun
Stefnt er að því að gera vinnu við ræstingar að fagvinnu þar sem starfsmenn hafa öðlast ákveðna sérhæfingu vegna menntunar og starfsreynslu.
10 Verklýsingar
10.1 Verklýsing
Í skriflegri verklýsingu skal afmarka skýrt á teikningu þau ræstingasvæði, það sem þrífa á og með hvaða áherslum. Tekið skal fram í verklýsingu á hvaða tíma dags svæðið skal ræst og hve oft.
10.2 Aðgengi verklýsinga
Verklýsing skal vera til staðar á vinnustað og vera aðgengileg starfsfólki. Verklýsingu skal endurskoða strax ef varanleg breyting verður á ræstingasvæði eða ræstingakröfu. Verkalýðsfélag skal hafa aðgang að verklýsingu ef það óskar. Áður en vinna hefst, skal starfsfólki kynnt vel vinnusvæðið og starfsaðstaða og farið yfir verklýsingar.
11 Tækjabúnaður
11.1 Um tækjabúnað og breytingar
Ávallt skal þess gætt að sem hentugastur tækjabúnaður sé til staðar á verkstað, ásamt þeim ræstingarefnum sem nota á, til að gera verkframkvæmdina sem léttasta og tryggja sem bestan árangur við hana. Við meiriháttar breytingar á tækjabúnaði skal endurmeta þann tíma sem áætlaður er til verksins.
12 Lausn ágreiningsmála
12.1. Ágreiningur um samningsákvæði
Rísi ágreiningur um samning þennan, framkvæmd samningsákvæða eða annað það sem undir samninginn fellur, skal því vísað til úrlausnar í fjögurra manna nefnd þar sem samningsaðilar tilnefna tvo menn hvor.
12.2 Ágreiningur um verkframkvæmd
Ágreining um einstök ræstingasvæði má leysa með sameiginlegri athugun trúnaðarmanna verkafólks og vinnuveitanda.
13 Gildistími
Rammasamningur þessi tekur gildi 1. nóvember 1994, og er uppsegjanlegur af hendi hvors samningsaðila með þriggja mánaða fyrirvara.
Sjá fylgiskjöl I, II og III á næstu síðum.
Fylgiskjal I
Þýðing úr bók Alþjóðavinnumálastofnunarinnar:
Introduction to work study, útgáfuár 1992, bls. 310.
Tafla 17. Dæmi um mismunandi vinnuhraða samkvæmt helstu mælikvörðum.
Kvarðar Lýsing Sambærilegur
gönguhraði 1)
60-80 75-100 100-133 0-100 (km/klst.)
staðall
0 0 0 0 Engin starfsemi
40 50 67 50 Starfsmaður er mjög hægfara 3,2
og klaufalegur og hefur fálm-
kenndar hreyfingar; virðist
hálfsofandi og áhugalaus um
starfið.
60 75 100 75 Heldur stöðugt áfram en er 4,8
hægfara og augljóslega ekki
í ákvæðisvinnu, en lýtur
eðlilegri verkstjórn. Sýnist
vinna hægt en sóar þó ekki
tímanum viljandi á meðan
fylgst er með honum.
80 100 133 100 Röskur starfsmaður sem skilar 6,4
(Staðal- góðri vinnu, svo sem venju-
hraði) legur hæfur starfsmaður í
ákvæðisvinnu. Fullnægjandi
staðalgæði og nákvæmni.
100 125 167 125 Vinnur mjög hratt. Öryggi hand- 8,0
lagni og samhæfing hreyfinga
langt umfram starfsmann sem
hefur hlotið hefðbundna þjálfun.
120 150 200 150 Vinnur einstaklega hratt og af 9,6
ákafa og einbeitni sem ekki
er líklegt að endist lengi.
Frábær árangur í starfi sem
aðeins örfáir starfsmenn ná.
1) Gert er ráð fyrir að starfsmaður sé meðalmaður á hæð og að vaxtarlagi og gangi í beina stefnu á láréttum, sléttum og jöfnum fleti án hindrana og án þess að bera byrði.
Heimild: Unnið upp úr töflu sem Engineering and Allied Employers (West of England) Association,
Department of Work Study, gaf út.
Þýðing: Þýðingarþjónusta Boga Arnars Finnbogasonar.
Fylgiskjal II.
Við útreikninga á greiddum tíma fyrir ræstingarsvæði, sem tímasett eru út frá tímaeiningum (staðaltímum), er reiknað með heilum klukkustundum og broti úr þeim með stundarfjórðungs nákvæmni. Sé samanlagður tími fyrir ræstingarsvæði 5 mín. hærri en næsti stundarfjórðungur á undan er hækkað upp, en sé hann hinsvegar lægri er lækkað niður í næsta stundarfjórðung á undan.
Fylgiskjal III.
Við gerð rammasamnings um ræstingarvinnu hafa samningsaðilar haft að markmiði að skilgreina vinnuna og lýsa aðgerðum við útreikninga á henni. Slíkar skilgreiningar og útreikningar geta átt við mismunandi launakerfi. Það er skoðun samningsaðila að tímavinna sé ekki síður vel til þess fallin en ákvæðisvinna að auka gæði ræstinga. Enda sé þess ávallt gætt að áætla starfsmanni nægan tíma til að sinna verkinu með réttum áhöldum og efnum.