Fréttir

Í lok júní sóttu fulltrúar Eflingar ráðstefnu á vegum alþjóðasamtakanna UNI Global sem Efling fékk aðild að í byrjun árs . Um var að ræða reglulega ráðstefnu UNI Europa Property Services , en sú deild heldur utan um samstarf evrópskra aðildarfélaga UNI í ræstinga- og öryggisvarðageiranum. Ráðstefnan fór fram í París í húsakynnum franska stéttarfélagsins CFDT Services í 19. hverfi, sem er gamalgróið verkamannahverfi borgarinnar. Ráðstefnuna sóttu fyrir hönd Eflingar Sólveig Anna Jónsdóttir formaður félagsins og Viðar Þorsteinsson fræðslu- og félagsmálastjóri. Dagskrá hófst miðvikudaginn 24. júní, og var þá m.a. fjallað um átaksverkefni UNI um skipulagningu ræstingavinnu á dagvinnutíma. Átakið fer fram undir heitinu „European Daytime Cleaning Alliance“ og felur í sér samstarf við atvinnurekendur og þrýsting á vettvangi Evrópusambandsins. Fimmtudaginn 25. júní tók Viðar þátt í pallborðsumræðum ásamt fulltrúum stéttarfélaga frá Belgíu og Ítalíu um niðurstöður viðamikillar samanburðarkönnunar sem UNI hefur látið vinna á kjarasamningum öryggisvarða og ræstingafólks í Evrópu. Efling var einn af svarendum könnunarinnar. Viðar greindi í innleggi sínu frá starfi Eflingar í ræstingageiranum, sem m.a. hefur falið í sér aukið eftirlit með verkhraða og vinnuaðstæðum ræstingafólks og samskipti við opinbera aðila þar að lútandi. Pallborð um fjölbreytt málefni voru á dagskrá ráðstefnunnar. Má þar m.a. nefna aðstæður innflytjenda og kvenna, sem eiga sérstakt erindi við ræstingageirann, og vinnu UNI og aðildarfélaga við að draga stórfyrirtæki í ræstingum og öryggisvörslu til ábyrgðar á velferð starfsfólks óháð staðsetningu, m.a. í gegnum svokallaða hnattræna samninga („global agreements“). Í lok dags á fimmtudeginum fluttu félagsmenn úr franska stéttarfélaginu CFDT ávörp þar sem ræddu um aðstæður sínar og kjör. Síðasti dagur ráðstefnunnar, föstudagurinn 26. júní, hófst á umræðum um opinber útboð, en UNI hefur beitt sér fyrir hertum skilyrðum varðandi réttindi verkafólks í útboðum. Bæði ræsting og öryggisvarsla eru dæmi um störf sem opinberar stofnanir og sveitarfélög bjóða í vaxandi mæli út til einkafyrirtækja. Fulltrúar aðildarfélaga UNI í pallborðinu greindu frá því hvernig félögin hafa í sínum heimalöndum leitast við að hafa jákvæð áhrif á stefnu stjórnvalda í útboðsmálum og spornað gegn því að útboð hvetji til „kapphlaups á botninn“ í gegnum samkeppni á kostnað réttinda og velferðar verkafólks. Þá flutti franski hagfræðingurinn Francois-Xavier Devetter, prófessor við háskólann í Lille, kynningu á rannsóknum sínum á stöðu ræstingafólks í Frakklandi, en hann hefur helgað sig rannsóknum á því sviði og gefið út bækur um það. Lokaorð ráðstefnunnar flutti Zeynep Bicici, forystukona og aðalsamningamaður ræstingafólks innan þýska stéttarfélagsins IG Bau. Hún er jafnframt forseti UNI Europa Property Services og var hún endurkjörin í það embætti á ráðstefnunni. Meðal þátttakenda í ráðstefnunni voru forystumenn og starfsfólk úr norrænum stéttarfélögum sem Efling hefur þegar byggt upp tengsl við á vettvangi SUN. „Eftir þátttöku í ráðstefnu UNI Europa Property Services er ég sannfærð um gildi þess að taka þátt í alþjóðlegu samstarfi verkalýðsfélaga. Okkur gefst tækifæri til að læra af því sem best er gert hjá systurfélögum okkar og að styrkja þekkingu okkar á stöðu mála í þeim geirum þar sem félagsfólk okkar stendur hvað höllustum fæti, sem á sérstaklega við um ræstingageirann. Í bæði ræstingum og öryggisvörslu eru stórfyrirtæki sem starfa þvert á landamæri. Þegar stéttarfélög geta skipst á upplýsingum og deilt reynslu sinni þá skiptir það sköpum fyrir okkar vígstöðu gagnvart atvinnurekendum,“ sagði Sólveig Anna Jónsdóttir formaður. „ Ræstingageirinn hefur á síðustu misserum verið í brennidepli hjá Eflingu. Samskipti við systurfélög okkar á Norðurlöndum varðandi málefni geirans hafa þegar gagnast okkur mjög vel, og mér sýnist að samvinna við evrópsku félögin muni gera það líka ,“ sagði Viðar Þorsteinsson.

Opnunartími skrifstofu Eflingar stéttarfélags verður styttur yfir hásumartímann. Frá 6. júlí til 4. ágúst verður opnunartími skrifstofunnar frá 10:00 til 14:00. Eftir verslunarmannahelgi verður að nýju tekinn upp hefðbundinn opnunartími.

Varða, rannsóknastofnun vinnumarkaðarins, stendur árlega fyrir könnun á stöðu launafólks á Íslandi. Könnunin hefur nú verið send út á Eflingarfélaga og eru þeir hvattir til að svara henni. Niðurstöður könnunarinnar eru mikilvægar til að kortleggja stöðu Eflingarfélaga í efnahags- og félagslegu tilliti og nýtast forystu Eflingar í kjarabaráttu.

Afar þýðingarmikill sigur vannst fyrir Landsrétti í gær þegar dómurinn úrskurðaði í máli manns sem unnið hafði hjá veitingastaðnum Vietnam restaurant áður en staðurinn var tekin til gjaldþrotaskipta. Viðurkenndi dómurinn meðal annars að launakröfur mannsins skyldu ná til yfirvinnu hans og sneri þar með við úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur. Er um gríðarlega mikið hagsmunamál að ræða, bæði fyrir umræddan mann, en einnig fyrir um á fjórða tug annarra starfsmanna, þar á meðal Eflingarfélaga, sem bíða úrlausnar sinna mála. Vietnam Restaurant var í eigu veitingamannsins Quang Lé en félög í hans eigu voru tekin til gjaldþrotaskipta eitt af öðru árið 2024. Hafa málin í heild sinni gjarnan verið kennd við Wok On, umfangsmestu veitingakeðju Lé. Grunur um mansal og önnur brot WOKON, rekstrarfélag Wok On, var tekið til gjaldþrotaskipta 12. júní 2024, en fyrir þann tíma hafði lögregla ráðist í umfangsmiklar aðgerðir sem beindust að fyrirtækjum Quang Lé. Var hann grunaður um mansal, peningaþvætti, brot á atvinnuréttindum útlendinga og skipulagða brotastarfsemi. Átti Quang Lé alls átta félög á þessum tíma sem ýmist héldu utan um rekstur veitingastaða eða voru fasteignafélög. Vietnam restaurant var úrskurðað gjaldþrota 12. september 2024 og á málið sem Landréttur úrskurðaði í gær rætur að rekja til þess. Svikin um laun fyrir yfirvinnu Fyrir dómi var þess krafist að þrotabúið greiddi manninum vangoldin laun hans, annars vegar vegna dagvinnu og hins vegar vegna yfirvinnu, auk orlofs. Skiptastjóri þrotabúsins hafði þegar fallist á að greiða dagvinnulaunin en ágreiningur var um yfirvinnu, þar sem krafan var tæpar 15 milljónir króna. Byggði sú krafa á því að maðurinn hafði frá upphafi ráðningarsamnings síns, sem gerður var í febrúar 2022, unnið mun meira en hann fékk greitt fyrir. Hann hafi að jafnaði unnið tólf klukkustundir á dag, sex daga vikunnar. Við málareksturinn var á það bent að það er á ábyrgð vinnuveitanda að halda utan um unnar yfirvinnustundir, samkvæmt lögum. Það hafi hann hins vegar ekki gert. Skiptastjóri þrotabúsins hélt því hins vegar fram að starfsmaðurinn fyrrverandi yrði að færa sönnur á að hann hefði unnið umrædda yfirvinnu. Vitnisburður samstarfsfólks gerði gæfumuninn Í ljósi þess að ekki voru tiltæk skjöl eða tímaskráningar um vinnutíma leiddi starfsmaðurinn fyrrverandi fram fjölda vitna, fyrrverandi starfsmenn Vietnam Restaurant, sen báru um það vitni að vinnutími mannsins, sem og þeirra allra, hefði verið tólf klukkustundir á dag, sex daga vikunnar. Sömu vitnisburðir lágu fyrir í skýrslum lögreglu af starfsfólkinu, auk þess sem upplýsingar um opnunartíma veitingastaðarins gáfu þeim vitnisburðum vægi. Í úrskurði Landsréttar kemur fram að í ljósi þess að ekki hafi neitt komið fram um að Vietnam Restaurant hafi komið upp kerfi til að halda utan um unnar vinnustundir, svo sem skylt er, sé það á ábyrgð vinnuveitandans, og þar með skiptastjóra þrotabúsins, að hnekkja staðhæfingum starfsfólksins um vinnutíma. Það hafi þrotabúið ekki gert. Tæpar 20 milljónir úrskurðaðar sem forgangskröfur Dómurinn féllst því á kröfu starfsmannsins fyrrverandi um að hann hefði unnið mikla yfirvinnu sem skyldi hafa stöðu forgangskröfu í þrotabúið. Alls var upphæð yfirvinnunnar sem dómurinn úrskurðaði um rétt rúmar 14 milljónir króna. Þá var jafnframt fallist á aðrar kröfur, þ.e. um dagvinnu og orlof. Alls úrskurðaði Landsréttur því tæpar 19,9 milljónir króna kröfur starfsmannsins fyrrverandi skyldu njóta forgangs sem launakröfur við skipti á þrotabúi Vietnam Restaurant. Kærufrestur til Hæstaréttar vegna málsins er tvær vikur en alls óljóst er hvort málinu verði áfrýjað. Launaþjófnaður á að hafa afleiðingar Sem fyrr segir skiptir niðurstaða þessa máls gríðarmiklu máli fyrir fjölda fólks, bæði þeirra sem unnu hjá Vietnam Restaurant, en einnig fyrir starfsfólk annarra fyrirtækja Quang Lé, þar sem svipaður háttur virðist hafa verið hafður á í öllum hans rekstri. Að starfsfólk hafi verið látið vinna óheyrilega mikið, fengið lítið frí, og ekki fengið greitt sem skyldi. Gerðar hafa verið viðlíka kröfur fyrir hönd fyrirverandi starfsfólks í öllum hinum gjaldþrota fyrirtækjum Quang Lé en skiptastjórar þeirra hafa almennt hafnað þeim með vísan til þess að engin gögn séu til staðar um hina ógreiddu yfirvinnu. Ætla má að dómurinn hafi fordæmisgildi og leiði til þess að þrotabúin samþykki réttmætar kröfur starfsfólksins fyrrverandi. Efling fagnar því mjög að réttlætið hafi sigrað í Landsdómi. Launaþjófnaður er ólíðandi og á að hafa afleiðingar, líka þegar þrotabú eru gerð upp.

Efling stéttarfélag og Samhjálp félagasamtök hafa náð saman um kjarasamning með atbeina ríkissáttasemjara. Skrifað var undir samninginn 18. júní síðastliðinn. Um heildstæðan kjarasamning er að ræða sem í flestum aðalatriðum er sambærilegur og kjarasamningar Eflingar við opinbera aðila, þar á meðal þegar kemur að launahækkunum. Efling fagnar því að náðst hafi saman um samninginn.