3. mars 2026

Efling krefst aukins húsnæðisöryggis og aðgengis að eignarhúsnæði

Dagsetning

3. mars 2026

deila

Eflingarfélagar krefjast þess að stjórnvöld tryggi verkafólki öruggt aðgengi að eignarhúsnæði og að húsnæði verði viðurkennt sem mannréttindi, en ekki fjárfestingartæki.


Þetta er grunntónninn í ályktun Eflingarþings, sem samþykkt var á lokadegi þingsins, 27. febrúar síðastliðinn. Í ályktun félagsins er lögð áhersla á að húsnæðisöryggi sé grundvallarforsenda velferðar og að núverandi staða, þar sem margir búa við óöryggi og háan kostnað, sé óviðunandi.


Meðal helstu krafna eru hertar reglur gegn húsnæðisbraski, þar á meðal aukin skattlagning á fleiri en þrjár eignir og takmarkanir á skammtímaleigu. Þá vilja félagsmenn setja skorður við uppkaup fjárfesta á íbúðarhúsnæði og tryggja að eignir nýtist fyrst og fremst íbúum landsins.


Efling krefst jafnframt skýrrar og fjármagnaðrar áætlunar stjórnvalda um byggingu um 4.000 íbúða árlega, í samstarfi við sveitarfélög, auk þess sem tryggt verði nægt lóðaframboð og að skipulagshindrunum verði rutt úr vegi.


Þá er kallað eftir raunhæfara greiðslumati fyrir húsnæðislán, lækkun vaxta og að sett verði mörk á raunvexti. Einnig vilja félagsmenn að sveitarfélög byggi íbúðir og selji á kostnaðarverði, að hluti nýbygginga verði sérstaklega ætlaður fyrstu kaupendum og að vaxtabætur verði auknar.


Ályktunina í heild sinni má lesa hér að neðan.


Eignarhúsnæði 

Húsnæðisöryggi á að vera hornsteinn í velferð verkafólks. Heimilið er staðurinn þar sem verkafólk endurheimtir krafta sína eftir erfiðan vinnudag. Heimilið er athvarf fjölskyldunnar, þar sem uppeldi barna og ræktun tengsla fer fram. Heimilið er hluti af víðara samfélagi – fjölbýlishúsi, götu, hverfi – sem tengist við leikskólann, grunnskólann, íþróttafélagið, sundlaugina og félagslíf. Að líða vel á heimilinu og vita að þar sé tryggur griðastaður til framtíðar er óendanlega mikils virði. Börn sem upplifa rótleysi bera það með sér til framtíðar sem getur valdið flosnun úr skóla, óreglu og félagslegum vandamálum. 


Það að koma þaki yfir höfuðið á ekki að vera uppspretta kvíða, óöryggis og vanlíðunar eða leiða til óvinnufærni af þessum orsökum. Verkafólk á ekki að óttast tíða búferlaflutninga, að búsetan sé háð geðþótta leigusalans, að börn þurfi endurtekið að skipta um skóla og vinahópa eða að húsnæðiskostnaður hækki skyndilega þannig að erfitt verði að sjá fyrir lífsnauðsynjum. 


Það er krafa Eflingarfélaga að íslenska ríkið tryggi verkafólki sem hefur viðvarandi búsetu á Íslandi öruggt aðgengi að eignarhúsnæði. Slíkt á ekki eingöngu að vera forréttindi millistéttarinnar og þeirra sem fá húsnæðisstuðning í arf. 


Eflingarfélagar gera eftirfarandi kröfur til íslenskra stjórnvalda varðandi eignarhúsnæði: 


  • Húsnæði er mannréttindi, ekki féþúfa. Setja þarf hertar reglur á öllum stigum til að vinna gegn húsnæðisbraski t.d. með hækkun fasteignagjalda eftir þriðju eign nema á óhagnaðardrifin leigufélög og ráðstöfun íbúðarhúsnæðis til hagnaðardrifinnar skammtímaleigu. 
  • Nothæft íbúðarhúsnæði, sem þegar er til staðar, á að nýtast fólkinu í landinu fyrst og fremst og þetta á að tryggja með reglum sem virka og hvötum sem skila árangri. Verulegar hömlur skulu settar á getu fjármagnseigenda til að kaupa upp íbúðir í gróðaskyni. Sá sem kaupir íbúð á Íslandi á að vera skattgreiðandi á Íslandi. 
  • Samkvæmt Húsnæðis- og mannvirkjastofnun þarf að byggja um fjögur þúsund íbúðir á ári næstu áratugina. Stjórnvöld þurfa að setja saman tímasetta og fjármagnaða áætlun um fjölgun íbúða og vinna hana í samstarfi við sveitarfélögin og íbúasamtök þannig að tekið sé tillit til íbúa sem búa þar fyrir. Tryggja þarf að lóðaframboð sé til staðar og skipulagshindrunum rutt úr vegi. Slík áætlun þarf að vera raunsæ og byggð á bestu mögulegu spám um þróun mannfjölda á næstu áratugum. Nýtt húsnæði ber að byggja á manneskju- og fjölskylduvænan hátt. Setja á tímamörk á nýtingu lóða eftir að byggingarréttur hefur verið keyptur. Ríkið hafi eftirlit með að reglum sé framfylgt.
  • Húsnæðislán eru óhjákvæmilegur fylgifiskur þess að eignast húsnæði. Eflingarfélagar vilja að settar séu skynsamlegar reglur um framkvæmd á greiðslumati. Þeir sem standa nú þegar sannarlega undir háum leigugreiðslum eiga að geta fengið greiðslugetu sína metna. Greiðslumat á að metast út frá raunveruleikanum en ekki út frá tilbúnum viðmiðum. 
  • Núverandi hávaxtastefna er óþolandi. Það eru mikil vonbrigði að fyrirheit ríkisstjórnarinnar um vaxtasleggju hafi breyst í útþanda vaxtablöðru sem blæs út ef eitthvað er. Ríkisstjórnin þarf að setja saman raunhæfa, tímasetta og ítarlega útfærða áætlun um hvernig á að ná niður verðbólgu og komast út úr hávaxtaumhverfinu á næstu 2-6 árum. Eflingarfélagar styðja að aðilar vinnumarkaðarins komi að slíkri áætlun, enda á hún að snúast um að verja hagsmuni og bæta stöðu verkafólks á Íslandi. Setja á mörk á hve mikla raunvexti bankinn geti tekið af húsnæðislánum. 
  • Tryggja þarf að nægilega stórt hlutfall nýbyggðs íbúðarhúsnæðis sé ætlað fyrstu kaupendum og verkafólki.
  • Sveitarfélög byggi íbúðir til að selja svo á kostnaðarverði. 
  • Útvíkka þarf reglur um vaxtabætur. 


Eflingarfélagar gera auk þess þá kröfu til Gildis lífeyrissjóðs að hann beiti sér innan lífeyrissjóðakerfisins í þágu hagstæðari húsnæðislána til sjóðfélaga. 

< Older Post

Newer Post >

Efling participates in European trade union conference for cleaners and security guards

Eftir Sigrún Efling • 9. júlí 2026
At the end of June, representatives of Efling attended a conference held by UNI Global, the international federation that Efling joined at the beginning of the year. The conference was the regular conference of UNI Europa Property Services, the UNI division that coordinates cooperation between European affiliate unions in the cleaning and security sectors. The conference took place in Paris, at the offices of the French trade union CFDT Services in the 19th arrondissement, a historic working-class district of the city. Efling was represented at the conference by Sólveig Anna Jónsdóttir, chair of the union, and Viðar Þorsteinsson, director of education and social affairs. The programme began on Wednesday, 24 June, with discussions including UNI’s campaign to organise cleaning work during daytime hours. The campaign is called the European Daytime Cleaning Alliance and involves cooperation with employers as well as advocacy at European Union level. On Thursday, 25 June, Viðar took part in a panel discussion with trade union representatives from Belgium and Italy on the findings of an extensive comparative survey commissioned by UNI on collective agreements for security guards and cleaners in Europe. Efling was one of the respondents to the survey. In his contribution, Viðar described Efling’s work in the cleaning sector, which has included increased monitoring of workload, work pace and working conditions among cleaners, as well as communication with public authorities on these issues. The conference programme included panel discussions on a wide range of topics. These included the conditions of migrants and women, issues of particular relevance to the cleaning sector, and the work of UNI and its affiliates to hold large multinational companies in cleaning and security services accountable for workers’ welfare regardless of location, including through so-called global agreements. At the end of the day on Thursday, members of the French trade union CFDT gave speeches in which they discussed their working conditions and terms of employment. The final day of the conference, Friday, 26 June, began with discussions on public procurement. UNI has advocated for stricter requirements concerning workers’ rights in procurement processes. Cleaning and security services are both examples of work that public institutions and municipalities are increasingly outsourcing to private companies. Representatives of UNI affiliates on the panel described how unions in their countries have sought to have a positive influence on government procurement policy and to counteract procurement practices that encourage a “race to the bottom” through competition at the expense of workers’ rights and welfare. French economist François-Xavier Devetter, professor at the University of Lille, then gave a presentation on his research into the position of cleaners in France. He has devoted much of his research to this field and has published books on the subject. The closing remarks of the conference were delivered by Zeynep Biçici, a leader and chief negotiator for cleaners within the German trade union IG BAU. She is also president of UNI Europa Property Services and was re-elected to the position at the conference. Participants at the conference included leaders and staff from Nordic trade unions with which Efling has already built ties through SUN. “ After taking part in the UNI Europa Property Services conference, I am convinced of the value of participating in international trade union cooperation. It gives us the opportunity to learn from the best work being done by our sister unions and to strengthen our knowledge of conditions in the sectors where our members are in the most vulnerable position, which is especially true of the cleaning sector. In both cleaning and security services, there are large companies operating across national borders. When trade unions are able to exchange information and share their experience, it makes a decisive difference to our position in relation to employers , ” said Sólveig Anna Jónsdóttir, chair of Efling. “ The cleaning sector has been a major focus for Efling in recent months. Our communication with sister unions in the Nordic countries on issues relating to the sector has already been very useful, and it seems to me that cooperation with European unions will be useful as well ,” said Viðar Þorsteinsson.

Efling tekur þátt í Evrópuráðstefnu stéttarfélaga ræstingafólks og öryggisvarða

Eftir Sigrún Efling • 9. júlí 2026
Í lok júní sóttu fulltrúar Eflingar ráðstefnu á vegum alþjóðasamtakanna UNI Global sem Efling fékk aðild að í byrjun árs . Um var að ræða reglulega ráðstefnu UNI Europa Property Services , en sú deild heldur utan um samstarf evrópskra aðildarfélaga UNI í ræstinga- og öryggisvarðageiranum. Ráðstefnan fór fram í París í húsakynnum franska stéttarfélagsins CFDT Services í 19. hverfi, sem er gamalgróið verkamannahverfi borgarinnar. Ráðstefnuna sóttu fyrir hönd Eflingar Sólveig Anna Jónsdóttir formaður félagsins og Viðar Þorsteinsson fræðslu- og félagsmálastjóri. Dagskrá hófst miðvikudaginn 24. júní, og var þá m.a. fjallað um átaksverkefni UNI um skipulagningu ræstingavinnu á dagvinnutíma. Átakið fer fram undir heitinu „European Daytime Cleaning Alliance“ og felur í sér samstarf við atvinnurekendur og þrýsting á vettvangi Evrópusambandsins. Fimmtudaginn 25. júní tók Viðar þátt í pallborðsumræðum ásamt fulltrúum stéttarfélaga frá Belgíu og Ítalíu um niðurstöður viðamikillar samanburðarkönnunar sem UNI hefur látið vinna á kjarasamningum öryggisvarða og ræstingafólks í Evrópu. Efling var einn af svarendum könnunarinnar. Viðar greindi í innleggi sínu frá starfi Eflingar í ræstingageiranum, sem m.a. hefur falið í sér aukið eftirlit með verkhraða og vinnuaðstæðum ræstingafólks og samskipti við opinbera aðila þar að lútandi. Pallborð um fjölbreytt málefni voru á dagskrá ráðstefnunnar. Má þar m.a. nefna aðstæður innflytjenda og kvenna, sem eiga sérstakt erindi við ræstingageirann, og vinnu UNI og aðildarfélaga við að draga stórfyrirtæki í ræstingum og öryggisvörslu til ábyrgðar á velferð starfsfólks óháð staðsetningu, m.a. í gegnum svokallaða hnattræna samninga („global agreements“). Í lok dags á fimmtudeginum fluttu félagsmenn úr franska stéttarfélaginu CFDT ávörp þar sem ræddu um aðstæður sínar og kjör. Síðasti dagur ráðstefnunnar, föstudagurinn 26. júní, hófst á umræðum um opinber útboð, en UNI hefur beitt sér fyrir hertum skilyrðum varðandi réttindi verkafólks í útboðum. Bæði ræsting og öryggisvarsla eru dæmi um störf sem opinberar stofnanir og sveitarfélög bjóða í vaxandi mæli út til einkafyrirtækja. Fulltrúar aðildarfélaga UNI í pallborðinu greindu frá því hvernig félögin hafa í sínum heimalöndum leitast við að hafa jákvæð áhrif á stefnu stjórnvalda í útboðsmálum og spornað gegn því að útboð hvetji til „kapphlaups á botninn“ í gegnum samkeppni á kostnað réttinda og velferðar verkafólks. Þá flutti franski hagfræðingurinn Francois-Xavier Devetter, prófessor við háskólann í Lille, kynningu á rannsóknum sínum á stöðu ræstingafólks í Frakklandi, en hann hefur helgað sig rannsóknum á því sviði og gefið út bækur um það. Lokaorð ráðstefnunnar flutti Zeynep Bicici, forystukona og aðalsamningamaður ræstingafólks innan þýska stéttarfélagsins IG Bau. Hún er jafnframt forseti UNI Europa Property Services og var hún endurkjörin í það embætti á ráðstefnunni. Meðal þátttakenda í ráðstefnunni voru forystumenn og starfsfólk úr norrænum stéttarfélögum sem Efling hefur þegar byggt upp tengsl við á vettvangi SUN. „Eftir þátttöku í ráðstefnu UNI Europa Property Services er ég sannfærð um gildi þess að taka þátt í alþjóðlegu samstarfi verkalýðsfélaga. Okkur gefst tækifæri til að læra af því sem best er gert hjá systurfélögum okkar og að styrkja þekkingu okkar á stöðu mála í þeim geirum þar sem félagsfólk okkar stendur hvað höllustum fæti, sem á sérstaklega við um ræstingageirann. Í bæði ræstingum og öryggisvörslu eru stórfyrirtæki sem starfa þvert á landamæri. Þegar stéttarfélög geta skipst á upplýsingum og deilt reynslu sinni þá skiptir það sköpum fyrir okkar vígstöðu gagnvart atvinnurekendum,“ sagði Sólveig Anna Jónsdóttir formaður. „ Ræstingageirinn hefur á síðustu misserum verið í brennidepli hjá Eflingu. Samskipti við systurfélög okkar á Norðurlöndum varðandi málefni geirans hafa þegar gagnast okkur mjög vel, og mér sýnist að samvinna við evrópsku félögin muni gera það líka ,“ sagði Viðar Þorsteinsson.

Reduced Summer Opening Hours at Efling's Office

Eftir Freyr Efling • 3. júlí 2026
Efling Union's office will operate on reduced opening hours during the peak summer period. From 6 July to 4 August, the office will be open from 10:00 to 14:00. Regular opening hours will resume after the August Bank Holiday weekend (Verslunarmannahelgi).
Sýna fleiri fréttir