Kauptaxtaauki tekur gildi 1. apríl

Launa- og forsendunefnd kjarasamninga á almennum vinnumarkaði hefur úrskurðað að kauptaxtaauki taki gildi frá og með 1. apríl næstkomandi. Það þýðir að kauptaxtar í gildandi kjarasamningum hækka um 0,06% frá þeim tíma.

Ákvörðunin byggir á því að launavísitala á almennum vinnumarkaði hækkaði umfram taxtahækkanir viðmiðunartaxtans á öðru ári stöðugleikasamnings. Samkvæmt samningunum leiðir slík þróun til þess að kauptaxtar hækka sjálfkrafa með sérstökum kauptaxtaauka.

Kjarasamningarnir sem gilda á árunum 2024 til 2028 fela í sér sérstök forsenduákvæði sem tengjast þróun efnahagsmála. Í þeim er kveðið á um að Launa- og forsendunefnd, sem skipuð er fulltrúum frá ASÍ og Samtökum atvinnulífsins, fylgist með þróun verðbólgu, vaxta og annarra lykilstærða sem geta haft áhrif á markmið samninganna.

Samningarnir voru gerðir með það að markmiði að stuðla að hjöðnun verðbólgu og lækkun vaxta. Haustið 2023, þegar undirbúningur kjarasamninga hófst, mældist verðbólga um 8%, en hún hjaðnaði á fyrsta ári samningsins og mældist 4,2% í febrúar 2025. Vaxtalækkunarferli hófst einnig á þeim tíma. Undanfarið ár hefur hins vegar orðið viðsnúningur og verðbólga hefur aukist á ný.

Samkvæmt nýjustu mælingum er verðbólga 5,2%, eða 4,5% ef húsnæðiskostnaður er undanskilinn. Verðhækkanir mælast á breiðum grunni og óvissa um efnahagshorfur hefur aukist.

Launa- og forsendunefnd mun næst leggja formlegt mat á forsendur kjarasamninganna í september 2026. Þá verður meðal annars litið til þess hvort verðbólga sé innan þeirra marka sem samningarnir gera ráð fyrir. Ef verðbólga mælist yfir tilteknu viðmiði getur skapast heimild til að segja samningunum upp, nema aðilar nái samkomulagi um viðbrögð við forsendubresti.



Nefndin hefur einnig fjallað um svokallaðan framleiðniauka vegna ársins 2025. Niðurstaðan er sú að þróun framleiðni á samningstímanum gefi ekki tilefni til greiðslu hans að þessu sinni.